جست: واجہ عبدالستار منی اولی جست ایش اِنت کہ شما شہ بی ال افءَ پرچا دراتکگ ات؟
عبدالستار بلوچ: مئے درایگءِ سبب مختلفیں طریقہ کارانی سرا مئے شدید اختلافات بیگ اَنت۔
نمایش پستها با برچسب گند نند. نمایش همه پستها
نمایش پستها با برچسب گند نند. نمایش همه پستها
۱۳۹۰/۰۹/۰۱
۱۳۸۹/۰۷/۲۷
بلوچی نیوزءِ گالگدار گوں نشنل پارٹیءِ سروک داکٹر عبدالمالک بلوچءَ
گوستگیں روچاں واجہ داکٹر عبدالمالک بلوچ لندنءِ ترتابا آتکگ ات۔ گون آئی شہ بلوچی نیوزءِ نیمگا من گدارے کت و شہ آئی بلوچستانءِ جاورانی باورا لھتے گچینی جست کت انت۔ اے گالگدار شمئے دیما انت۔ ولید گربنی
بلوچی نیوز: واجہ داکٹر عبدالمالک بلوچ من شمارا شہ بلوچی نیوزءِ نیمگا وش آتک کناں. باز وشی بیگا انت کہ مرچی گوں شما ھمدیواناں. امید انت کہ شہ شما بلوچستانءِ نوکیں جاور و نشنل پارٹیءِ جھدءِ تک و پھناتانی باروا وانوکاں سرپدی بہ رسیت۔ پرچاکہ قومءِ ضرورت انت کہ آ وتی Institutions ءِ باروا، وتی سیاسی سروک و جھدکارانی باروا زانتکار بہ بنت۔
شہ شما دستبندی انت کہ اولسرا مارا سرپدی بہ دی ات کہ نشنل پارٹیءِ بنھشت کجا فلسفہءِ سرا ایر انت!
داکٹر عبدالمالک بلوچ: من شہ ھرچیزا ساری عرضے کناں کہ نشنل پارٹیءِ سرجمیں کارکن –من لیڈر اش نہ گشاں، کارکن اش گشاں –آ درست ھما فکرءِ پدریچ انت کہ یوسف عزیز مگسیءَ بنگیج کتگ ات۔
بلوچ بدقسمتی ایش انت کہ دومی عظیم جنگا پد غلامیں قوم آزاد بیت انت، بلے بلوچ آزادیں قومے ات کہ غلام بیت۔ اے غلامی ھما وھدی یوسف عزیز مگسیءَ گوں سنگتاں مار ات و ایشیءِ خلافا جھد اش بندات کت۔ آ جھدءِ بنزہ بلوچ و بلوچ سرزمین -بلوچستان ات۔
اے جنز کہ دیما آتک، گڈا بلوچستانءِ سردار و نواب سازشانی توکا کپت انت۔ آواں ھنچیں جاور ودی کت انت کہ بلوچ گلزمین شہ آوانی دستا درکپت۔ تاریخءِ توکا اے گپ گيشتگ کہ بلوچستانsub-continent ءِ بھرے نہ بیتگ۔ نیکہ Middle East'ءِ بھرے بیتگ۔ مڈل ایسٹ و سب کونٹننٹءِ نیاما بلوچستان یک 'Tri-junction' ات۔ پدردیں گپ ایش انت کہ آ وھدییں زوراک –خاص برطانیاءِ دیما بلوچستانءِ حیثیتءِ منـّینگا بلوچ سوبین نہ بیت انت۔
آدگہ دیما بچارئے، دومی عظیم جنگءِ درگتا پنجابءَ پہ برطانیاءَ مزنیں قربانی داتگ ات؛ 390،000 فوجی ئی برطانیاءَ داتگ ات۔ ایشیءِ دیم پہ دیمیا بہ چارئے بمبئیءَ کہ ھندوستانءِ مزنیں شھرے ات، شہ اودا بس 11،000 کس برطانیاءِ فوجا گون اتنت۔
پمیشا من سرپد بیاں کہ پاکستانءِ جوڑ کنگا دو قومی 'تیوری'ءَ گوں ھچ سیادی نیست انت۔ ایشیا جوڑ کنگءِ مقصد یکے ھمیش ات کہ پنجابی فوجیانی خدمتءِ داد دیگ بہ بیت و دومی ھندوستانءِ سوشلسٹ جنز کہ آئیءِ راھشونی نھرو گون سنگتان کنگا ات؛ دارگ بہ بیت۔ برطانیا ھمے مارگا ات کہ اگر ھندوستان تقسیم مہ بیت، گڈا دیمترا گوں سوویت یونینءَ نزیکتر بیت۔
گوں اے ملکءِ جوڑ کنگا ما فی سبیل اللہ قربان بیتیں۔ ھمے قربان بیگءِ خلافا آ زمانگءِ بلوچ لیڈراں مزاحمت کت۔ ایشیءِ داستان قلات دارالعوامءِ تاریخءَ مان انت۔
بلوچی نیوز: انچو جزابیں نامانی توکا شما وتی گلءِ نام 'نشنل پارٹی' پرچا ایرکتگ؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: ھنچوش ساریا گشگ بیت، بلوچستانءِ قربان بیگا رند آزمانگءِ بلوچ لیڈر میر غوث بخش بزنجو، ملک فیض محمد، آغا عبدالکریم و عبدالرحیم خواجہ خیلءَ 'resist' کت۔ قلات نشنل پارٹی ھمے جھدءِ پدریچ ات۔ بلوچءِ اولی سلاحبندیں جنگءِ تاریخ وا ھست انت، من پدا گشگ ئی نہ لوٹاں۔
دیمترا بلوچ –خاص میر صاحب گوں سنگتاں -سرپد بیت انت کہ اے ناھاریں زوراور تنھا گوں آواں دارگ نہ بیت انت۔ بھتر ھمیش انت کہ دُرستاں یکجاه بہ کن انت۔ آئیءِ توکا مظلومیں پھتون بہ بنت یا آ دگہ قوم گون بنت۔ ھمے ردا درست یکجاہ بیت انت و 1957ءَ ایشاں نشنل پارٹی جوڑ کت۔ قومانی برابریءِ حق، آزادیں درملکی پالیسی و سکیولر دموکراسی ایشیءِ بنی لوٹ اتنت۔ رندترا کہ پاشانی آتک، گڈا 'عوامی' گال ھؤر کنگ و نشنل عوامی پارٹیءِ جوڑ بیت۔
آ زمانگا ھر کس کہ چینءِ پلانگری زیروکے بیتگ آئی 'عوامی' بیتگ و روسءِ پلانگری زیروک 'نشنل' بیتگ انت۔
نیں ھما سنگت کہ نشنل پارٹیءِ نامءِ سرا ابکـّہ انت، آوانی دیما عرض انت کہ نشنل پارٹی ھما پارٹی انت کہ 1957ءَ جوڑ کنگ بیت۔
بلوچی نیوز: قومانی جھد دیما رو انت و نوکیں فلسفہ و نام زیرگ بی انت، شما چونکا پشتا چھر کتگ و کوھنیں نام و فلسفوےءِ رندگیری کنگا ات؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: وھدے کہ حیدر آباد سازش کئس جوڑ کنگ بیت، بلوچ لیڈر دستگیر و بندیگ کنگ بیت انت۔ نشنل عوامی پارٹیءِ سرا بندش جنگ بیت، گڈا گوں نشنل عوامی پارٹی و بی اس اوءَ ھمراھیں ما نوجواناں مار ات کہ پہ 'state building'ءَ ضروری 'انسٹی ٹیوشنے' پہ بلوچاں پشت نہ کپتگ۔
'فوکو'ءَ وتی state building کتابءِ تھا داتگ کہ پہ اے مقصدا بنی ضرورت سیاسی گلےءِ بیگ انت۔ تاں ھما وھدی سیاسی گلے مہ بیت قوم دیما شت نہ کنت۔ اے ردا 1979ءَ ما 'بلوچستان لبرئشن موومنٹ' جؤڑ کت۔ بی ال امءَ ھمے لیکت کہ جمھوریت بلوچءِ دردءِ دوا نہ انت و سلاحبندیں جنگ بہ بیت۔ پمیشا سلاحبندیں جنگءِ پلانگریا ما چیرکائی جھد کت۔ گوں میر غوث بخش بزنجوءَ ما ھمخیال نہ اتیں۔
جاور ھنچؤش اتنت کہ افغان انقلاب آتکگ ات، ایرانی انقلاب آتکگ ات و روس ھم تمرد ات۔ البت ما باز دیمرئی کت نہ کت۔
1987ءَ ما سرجمیں سنگتاں ماں بولان دمگءِ کوھنیں 'مچ'ءَ یک کوھےءِ توکا مزنیں دیوانے کت۔ سرجمیں جاور چست ایر کت انت۔ آسرگری ھمے بیت کہ جمھوری وڑا جھد دیما برگ بہ بیت و پہ اے مقصدا ظاھریں سیاسی گلے جوڑ کنگ بہ بیت۔ اے ردا 24 دسمبر 1987ءَ ما 'بی ان وائی ام' جوڑ کت۔ چدا پد بیتگیں جھموری جھد مردمانی دیما انت۔
بلوچی نیوز: شما گشت کہ 1979ءَ بی ال ام جوڑ کت و پدا 87ءَ بی ان وائی ام جوڑ بیت۔ بزان شہ سلاحبندیں جھدا شما جمھوری جھد گچین کت۔ ھمے پالیسیءِ بدل کنگءِ باروا کمّے گيئشتر سرکچ دات کنئے؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: بی ال امءَ بلوچستانءِ آزادی لوٹ ات وا بس۔ ما وتی وس کاربست، بلے ماراتیں کہ جھد دیما نہ روگا ات و عوام ھمراہ نہ بیگا ات۔ انقلابےءِ آرگ بہ بیت یا دگہ بدلییے؛ آروک ئی عوام انت۔ تاں عوام گون مہ بیت تو سوبین ئی کت نہ کنئے۔
پدا میانملکی جاور ھما وڑا کہ ما ورنائیا دیستگ اتنت، ماراتیں کہ آ وڑ نہ انت۔ مثال ما 1970ءِ دھرا ھمے لیکتگ ات کہ روس مئے پشتءِ پناہ انت، نزیکا روگا پد دیستیں کہ چؤش نہ ات؛ بلوچستانءِ آزادیا روس کمک نہ کنت۔ افغانستان ھم گوں بلوچاں ستک نہ ات۔ آئیا یک کارڈےءِ حسابا بلوچستان کارمرز کتگ و کنت ئی، بلے بلوچءِ ھمراہ نہ انت۔
وھدے مار اتیں کہ عوام گوں ما ھمراہ نہ ات و میانملکی کمک مارا رسگا نہ ات، گڈا پہ وتی عوامءِ منظم کنگا ابید شہ سرظاھریں سیاستا پہ وت دگہ راھے ما نہ دیست۔
بلوچی نیوز: شہ ھما وھدییں سنگتاں چنچو کس مرچی گوں نشنل پارٹی ھمراہ انت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: بلوچ چاگردءِ توکا نشنل پارٹی ایوکیں سیاسی گل انت کہ آئی کارکن و راھشون یک سیاسی جھدےءِ پیداوار انت۔ من نہ گشاں کہ آدگہ گلاں چشیں مردم مان نیست انت، بلے نشنل پارٹیءِ کمان کوھنیں جھدکارانی دستا انت۔
بلوچی نیوز: شما 1988ءَ بی ان وائی ام و لھتے شخصیتانی اتحادے 'بلوچستان نشنل الائنس'ءِ ناما جوڑ کت۔ گشگ ھمیش بیت کہ سیاسی 'الائنس' مختلفیں گلانی نیاما بی انت۔ چونکا شما وتی گل گوں شخصیتاں ھؤر کت؟
داکٹر عبدالمالک: 1973 تانکہ 88ءَ یک دراجکشیں فوجی رواجے دھر ات۔ وھدے 88ءِ گچینکاریءِ جار پرّینگ بیت، ما لوٹ ات کہ پاکستان و دنیاءَ ھمے شون بہ دییں کہ بلوچستان انگت قومدوستانی دستا انت۔
ما نواب اکبر بگٹی و سردار عطاءاللہ مینگل ھمراہ کت انت و میر غوث بخشءَ ھم زیرگءِ باز جھد کت، بلے آئی ھمراہ نہ بیت۔ گچینکاریا ما قومدوستاں باج برت۔
ھنچونائیا چار ھستی شہ بلوچ سیاستا جدا کنگ نہ بی انت۔ آواں تو شخص بہ گش، پارٹی بہ گش؛ ھرچے بہ گش اش۔ میر غوث بخش بزنجو بہ بیت، نواب اکبر شھباز بگٹی بہ بیت، سردار عطاءاللہ مینگل بہ بیت یا نواب خیربخش مری؛ ایشاں بلوچ سیاستءِ توکا یک مقامے ھست انت۔
مئے بے بھتی ات کہ میر صاحب گوں ما ھمراہ نہ بیت، اگر آئی گون بیتین ات، گڈا مئے position انگت شرتر بیتگ ات۔ البت ما پیشدارگا سوبین بیتیں کہ بلوچستانءَ قومدوستانی پلانگری زیروگ گیئشتر انت۔
بلوچی نیوز: میر صاحبءِ ھؤر نہ بیگءِ سبب چے اتنت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: اول میر صاحبءِ ھؤر نہ بیگءِ سبب شاید آئی وتی تجربہ اتنت۔ آ ھمے سرپد بیتگ ات کہ سردار و نوابانی ھمراھیا سیاست کت نہ کنت۔
مئے دستبندیءِ پدا آئیا پسّہ دات "من اے تجربہ کتگ، شمارا شوق انت؛ وتی شوقا پیلو کن ات"۔
دومی منی وتی اندازہ ایش انت کہ میر صاحبءِ چپ چاکردا لھتے دانشور و ھنچیں مردم ھست اتنت کہ میر صاحب اش باور کنائینت کہ آئی وت یک زنڈیں طاقتے ات۔ آوانی دیما ما بچک اتیں، جاک و واک مارا ھست ات، بلے ووٹ گپتیں نہ کتگ ات۔
بلوچی نیوز: میر صاحبءِ کپگا و شمئے سوبینیا پد شمئے مارشت چے وڑا اتنت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: ما ساریا میر صاحبءَ گشتگ ات کہ واجہ تو بہ کپئے ما پشومان بیین و ما بہ کپیں ھم پشومان بیین۔
گچینکاریا رند میر صاحب 'سرکٹ ھاؤس'ءَ آتکگ ات، گڈا من و اکرم آئی کِرّا شتیں و شہ واجھا پھلـّی لوٹ اتیں۔ پسّہ ئی دات "ابـّا آ گپا یلہ دی ات"۔
شہ بیرانیا ساری آئیءِ گالگدارے 'جنگ' روچتاکا شنگ بیتگ ات کہ آودا آئیا گشتگ ات "منی سیاستءِ وارث ھما انت کہ گچینکاریءَ منی دیما سوبین بیتگ انت"۔
بلوچی نیوز: رندتری گچینکاریءَ شما کپ ات و میر صاحبءِ پی ان پی کہ آئیءِ زھگانی دستا ات سوبین بیت۔ ایشی باورا شمئے خیال چے انت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: میر صاحبءِ کپگا پد مئے کیچءِ بازیں مردمانی خیالا شرّیں کارے نہ بیت۔ بزان 'sympathy'ءِ ووٹاں آ سوبین بیت انت۔ البت ووٹءِ حسابا مئے 'گِراف' بُرز تر ات۔
دگہ خبرے ایش انت کہ ھر کس پاکستانی پارلمنٹا رئوت آئی مردمانی ڈوبارگانی دیما بیت انت۔ پرچاکہ مردمانی واھگ پورہ کنگ نہ بنت۔
بلوچی نیوز: ادا شما یک راستییے ظاھر کت کہ پاکستانی پارلمنٹءَ ھر کس رئوت آئی بد رد کنگ بیت انت، پرچاکہ ھچ کت نہ کنت! ایشیءِ سبب چے انت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: سبب ایش انت کہ پاکستان بنیادی طورا جمھوری ملکے نہ انت؛ یک security ملکے۔ اودءِ establishment کہ آئی توکا گيئشتر فوج انت، آ بالا دست انت، آ طاقتور انت و اے ملکا جمھوری ملکے جوڑ کنگا نہ اِلـّیت۔ مئے مشکلات ایش انت کہ مئے عوام منظم نہ انت۔ گپ ایش نہ انت کہ مارا پارلمنٹءِ شوق انت۔ ما گشیں بلکیں پارلمنٹءِ راھا ما وتی مردماں منظم کنگا سوبین بییں۔
اگر تو ووٹاں بھر نہ زیرئے، گڈا تو یک دانشوری پارٹییے بیت کنئے، بلے عوام گوں تو ھمراہ نہ بیت انت۔ ھرچے کہ ما ھنـّی کنگائیں ایشی بلوچ عواما سیاسی و شعوری بنیادا منظم کنگءِ توجیلے انت۔ تاں آ بہ زانت کہ بلوچے انت، بلوچستان آئیءِ سرڈگار و بلوچءِ میراث انت۔ تانگہ بلوچءِ اکثریتا اے مارشت نیست انت۔
بلوچی نیوز: شمئے جند بہ بیت یا بازینے شہ شمئے ھمراھاں بلوچ سیاستءِ توکا وتی عمر اش گوازینتگ۔ قول بلوچاں مید اسیپت کتگ انت۔ تانگه شمارا چے رستگ؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: مئے مثال ھما جنیں آدمے انت کہ چلـّہ بیگا بیت۔ آئیا یکـّیں وھدا سک باز در پر بیت و سک شاد ھم بیت۔ درد چک بیگءِ عملئے و وشی چک مات بیگئے۔
مئے یک نیمگےءَ بلوچ مردمانی واھگ انت۔ دومی نیمگا قومی مشکلات انت۔ اگر ما اے 'process'ءَ یلہ بہ کنیں، گڈا اسٹبلشمنٹ وتی لھتے دلال کاری نندارینیت و آئیا وتی حقا بارت۔ اگر من ھمراہ بہ بیاں و ووٹاں سوبییں بیاں، گڈا مردمانی درداں درمان کت نہ کناں۔
پدا هم ھمے 'پروسس' ترا یک منزلےءَ سرکت کنت۔ ترا چپانٹے دیما جنت و دیمترا تھلانک ھم دات۔ بلکیں ھمے داتگیں تھلانکءِ برکتا تو بلوچ عوامءَ سرپد کنگا سوبین بیتئے۔ آ بہ زانت کہ یک قومے انت، یک سرزمینے ھست انتی و بلاھیں مڈیانی واھند انت و پہ وتی مڈیانی پھازگا چست بہ بیت۔
اودا کہ مارا رستگیں کامیابیانی جست انت؛ منی عرض انت کہ وھدے 1979ءَ ضیاء الحقءِ خلافا ما موومنٹے بندات کت، گڈا بی اس اوءِ 400 جھدکارانی وارنٹ شنگ کنگ بیت انت۔ آ وھدی پہ وتی رکـّينگا مارا ٹپـّگءِ جاگہ نیست ات۔ مرچی ما کامیاب بیتگیں کہ ھر شھر و میتگا نشنل پارٹیءِ یونٹے جوڑ بہ کنیں۔
من بلاھیں خبر نہ کناں، 'نیپ'ءِ لیڈر پہ من قابل احترام انت؛ بلے مشرقی بلوچستانءِ ھما ھنداں کہ نیپءَ شت نہ کتگ، نشنل پارٹی شتگ۔ بارکھانءَ نیپءَ پیشرفت نہ کت، بلے مرچی کھیتران نہ گشیت کہ آ پختونے انت؛ آ وتا بلوچ منـّیت۔
مرچی اگر 'scientifically' پاکستانءَ پارٹی بہ بنت، گڈا آ دو پارٹی انت۔ یکے جماعت اسلامی انت کہ کٹرانی پارٹی انت۔ دومی نشنل پارٹی انت کہ بلوچ قومءِ پانکجنیا کنگا انت۔ قومدوستے، سیکیولرے، ترقی و جمھوریت پسندیں پارٹییے انت۔ ایشیا تنظیمی ادارہ دیما برگا انت۔ آدگراں فرد انت کہ راھشونی کنگا انت۔
منی پیميں مردمے، کچلولءِ پمیں مردمے کہ آ سرکار مخالف ٹولیءِ پارلمنانی لیڈر جوڑ بیت، ایشی وت مزنیں دیمروییے انت۔
خاران بہ بیت، نوشکی و دالبندیں بہ بنت یا نصیر آباد و جعفر آباد شہ اودا نظریاتی بلوچ گوں نشنل پارٹی ھمراہ انت۔ من نہ گشاں کہ بلوچءِ اکثریت گون انت۔ ھما وھدی کہ اکثریت ھمراہ بہ بنت، گڈا نشنل پارٹیءِ گپ دگر بی انت۔ من ھمے زاناں کہ اے انسٹی ٹیوشن پہ بلوچاں شرتریں امید انت۔
بلوچی نیوز: نشنل پارٹیءَ شخصیتانی مقام چی انت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: منی خیالا نشنل پارٹیءِ تھا شخصیتاں بہ حیثیت شخصیت ھچ مقام نیست انت۔ نشنل پارٹیءِ توکا مزنتریں شخصیت سردار ثناءاللہ ات۔ وھدے آئیا نشنل پارٹی یلہ دات، صرف سئے مردم گوں آئیا شت انت۔ نشنل پارٹیءَ گـَرَز نہ بیت۔ من کہ پارٹیءِ سروکاں اگر ھمے بہ لیکاں کہ شہ پارٹی درکپاں، گڈا ورکر گوں من کا انت؛ رد انت۔ ھچ کس گوں من ھمراہ نہ بیت۔ پمیشا من سرپد بیاں ایشی بلوچستانءِ توکا اولی سیاسی 'achievement' انت۔ البت انگت بالغ نہ انت و پہ ایشیءِ رودینگا جھد بیگا انت۔
بلوچی نیوز: نشنل پارٹیءِ توکا باسکیں جھدکارانی حیثیت چی انت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: پارٹیءَ جوڑ کنگءِ وھدا سئے بُنی اصول ما ایر کتگ انت۔ 1. پارٹیءِ فیصلہ مشترکہ بہ بنت۔ 2. پارٹیءِ راھدربری مشترکہ بہ بیت۔ 3. تنقید و خود تنقیدی (کِچّہ چـِنگ و کچہ چنگ بیگ)ءِ اجازت بہ بیت۔ اے حسابا پارٹیءِ اصلی واھند باسکیں جھدکار انت۔
بلوچی نیوز: نشنل پارٹیءِ مخالفت باز بیگا انت، سبب چے انت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: ھما سنگت کہ نشنل پارٹیءَ کچّہ چن انت، منی خیالا جھلانکیا نہ چارگا انت کہ نشنل پارٹیءِ 'محور' بلوچ و بلوچستان انت۔ اے بیت کنت کہ یکـّےءِ کاری راھبند دگہ وڑےءَ بنت و دگہ گلے 'ایشوے'ءَ وتی وڑا چاریت۔
مارا میار لڈ ّ انت کہ 'نشنل پارٹی' پاکستانی پارٹییے۔ من ھمے سرپد بیاں کہ پاکستانءِ 'والی' و وارث باز ھست انت۔ نشنل پارٹی پاکستانی پارٹییے نہ انت، نیکہ بیت کنت و مئے دلا چشیں واھگے ھم نیست انت۔ نشنل پارٹی بلوچ قومءِ پانکجنیا کنت و مئے واھگ انت کہ گيئشتریں بلوچانی پارٹی بہ بیت۔
بلوچی نیوز: پسرترا شما انسٹی ٹیوشنءِ گپ جت، ماں یک چاگردےءَ سیاسی انسٹی ٹیوشنے بیگ سرجمیں ضرورتاں پیلو کت نہ انت۔ ایشیءِ کشا دگہ تکاں ھم منظمیں جھد لازم انت۔ چؤش لبزانک انت، صحت انت، تعلیم انت و دگہ بازیں۔ اے ردا شما پہ مئے وانوکاں چمشانکے دات کن ات؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: ھنـّی سرجم و محکمیں انسٹی ٹیوشن ھچ نیست۔ سیاستءِ پڑا کموک کار بیتگ۔ بلے معاشی انسٹی ٹیوشن بیگ لوٹ انت، تعلیمی انسٹی ٹیوشن لازم انت، دودمانی ادارہ بہ بنت یا سماجءِ دگہ تکانی؛ پھک ضروری انت۔ منی سرپدیءِ ردا بلوچستانءَ ایشانی ضرورت پیلو کنگ نہ بیتگ۔
پہ درور ٹرائبلزم پہ بلوچ معاشروا یک مزنیں جنجالے۔ بلـّی توریں بازیں قبیلواں پہ بلوچ قوما گرانیں قربانی داتگ، بلے ضرورت انت کہ آ قبیلہ وتا مکمل بلوچ جوڑ بہ کن انت۔ نشنلزمءِ کونڈیں تعریف گوں وتی وطن و وتی مردماں دوستی انت۔ اگر کسےءَ وتی وطن دوست بہ بیت و گوں وتی مردماں دوستی بہ بیت، گڈا دنیاءِ کجا یک کنڈےءَ جاھمنند انت و زندءِ کجا یک تکا مھارت ئی بہ بیت، وتی تکا انسٹی ٹیوشنےءِ ردوم دیگا گوں بہ بیت۔ ضرورت نہ انت کہ پھک سیاستا گون بہ بنت۔
مرچی ما سئے بلاھیں قومانی نیاما یک بزگیں قومے ھستیں۔ شہ ایشاں کجا یکءِ وار تچک بہ بیت، آ بلوچءَ وتی چپانٹاں جنت۔ پہ بلوچءَ ضروری انت کہ وتا ھنچوش زوراک بہ کنت کہ آ ایشانی چپانٹاں سگ ات بہ کنت و بدلا چپانٹے جت اش بہ کنت۔
بلوچی نیوز: اگر مردم بلوچستانءَ بہ چاریت، گڈا شمئے دروشما و ھما سردارانی کہ شما نام گپت انت جھد ھست انت۔ پدا ھم مارگ بیگا انت کہ multi-dimension جھد نہ بیتگ۔ بزاں ابید شہ سیاستءَ آ دگہ پڑاں جھدے نہ بیتگ۔ المـّا آدگہ پڑاں جھد نہ بیگ شما ھمیشانی نزوری بیتگ انت۔ لبزانکی پڑ انت، دودمانی دیمرویءِ پڑ انت، میڈیا انت و صحتءِ پڑ انت؛ پہ قومءِ شریں عاقبتےءَ اے تکاں جھد ھژدری انت۔ نین نشنل پارٹی اے ردا چے کنگا انت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: بدقسمتی انت کہ اے پڑاں مارا کامیابی نہ بیتگ۔ چدا پیسر مئے قومی پالیسی واضح نہ بیتگ انت۔
من نواب صاحبءِ گورا شتگ اتاں و آئیا گشتاں کہ نواب صاحب مئے گورا قومی پالیسی نیست انت۔ ما ھرچے کنگائیں کل سر کن و پرکن انت۔ ما شما اقتدارءَ آیگا پد ایشیا ٹرانسفر کنیں، آئیا جاھے نندارینیں و آدگرا کارے دئیں وا بس۔ چؤشیں پالیسی کہ قومی پالیسی گشگ بہ بیت مئے گورا نیست۔ ھنچیں قومی پالیسی کہ ما بہ گشیں کہ شہ آئیا جھل روگی نہ انت۔ ھمے وڑا حکومت سالے یا دو سالا کٹـّیت، ما چماں پچ کنیں گندیں ما ھچ نہ کت۔
ھنون نشنل پارٹیءَ اے نزوری مارتگ انت۔ نیں ما جانسلامتیءِ پالیسی ٹھینتگ۔ یک گروپے ما جوڑ کتگ کہ تعلیمی پالیسی جوڑ کنگا انت۔ ما معدنءِ پالیسی جوڑ کنگا گولائیشیں و اگریکلچر پالیسی اڈ بیگا انت۔
مئے مزنتریں جیڑہ 'human resources'ءِ کمی انت۔ ما بلوچءَ ساڑی کنگا تچ تاچ کنگائیں تاں آیوکیں وھداں جاورانی مقابلوا کت بہ کنت۔ ھنـّی مقابلہ کنگا نہ انت۔ البت من دلپروش نہ آں۔ پرچاکہ اگر من پشتا چماں شانک بہ دیاں، گڈا بیست سال یا دہ سال ساریا ماں تربت 4 وانندویں جنیں آدم بیتگ انت۔ مرچی ھر لوگا چار یا پنچ وانندویں جنیں آدم ھست انت۔
پدا ھم ماھریں مردمانی نہ بیگ مارگ بیگا انت۔ مثال معدن انت۔ ایشی بلوچستانءِ لاپ انت۔ اگر پارٹی ریکوڈک یا سندکءِ سرا سمینارے کنگ بہ لوٹیت، گڈا مارا اے تکا کوّاسیں مردمے دستا نہ کپیت۔ ما جھد کنگائیں کہ آیوکیں دئورا اے جیڑہ بہ ٹھیت۔
ایشیا ابید ما 'میر غوث بخش بزنجو فاؤنڈئشن' جوڑ کت۔ مئے ملکا زلزلہ بیت، ڈکـّال بی انت، سیلاب و دگہ قدرتی نگیگی کاینت۔ ام کیو ام و جماعت اسلامی شہ کراچی لانک بند انت پہ مردمانی کمکا کا انت۔ مئے دل لوٹیت، پدا ھم ھچ کت نہ کنیں۔ ھمے تکا لوٹیں چیزے کنگ بہ بیت۔
خبرا گونڈ کناں گشاں کہ بلوچستانءِ سرجمیں ضرورتاں نشنل پارٹی چارگا انت و جیڑواں ٹھینگءِ راھاں درگیجگا دستگٹ انت۔
بلوچی نیوز: شہ ایشاں گستا یک جیڑوے بلوچستانءِ تھا طالبانءِ وڑیں مذھبی کٹرانی ردوم انت۔ المـّا پہ بلوچ قوما نقصان انت۔ باریں پہ ایشانی دارگا نشنل پارٹیءِ گورا پالیسییے ھست انت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: منی نزّا ساریا نشنلزمءَ 'phantasm،ءِ دیم داشتگ۔ المـّا ھنـّی بلوچستانءَ نوکیں جاوراں سر چست کتگ۔ مئے گورا یک نیمگےءَ سنـّی ازم یا وھابیت انت کہ سعودیءِ سرکشـّیا ردوم کنگا انت و دومی شیعہ ازم انت کہ پشتءِ پناہ ئی ایران انت۔ اے ھر دواں مئے چاگردا اثر کتگ۔ لشکر جنگوی بہ بیت یا دگہ لشکرے بہ بیت، ایشانی توکا تو مرچی بلوچ باسک گندئے۔ زی بلوچ گون نہ بیتگ۔ اے ردوما دارگ ھژدری انت۔ پمیشا آدگرانی وڑا ایشیا ھم من یک مزنیں مشکلے منـّاں۔
ھنچونائیا پاکستانءِ چاریگی بنجاھانی مزنتریں جھد ھمیش انت کہ بلوچ سوسائٹیءَ 'talibanisation'ءِ نیمگا بہ بارت۔ آئیءِ واھگ انت کہ بلوچ قومی پجّار بدلینگ و مسلمان قوم بہ بیت۔ مئے جھد انت کہ ایشیءِ دیما بہ داریں۔ پرچاکہ اگر بلوچ چاگرد 'طالبنائزئشن'ءِ آماچ بیت، گڈا شہ بلوچیتا درکپیت۔
ما ھمنچو گيئشتر سیکولر بہ بییں، دموکراٹ و پروگریسو بہ بییں پہ ما شرتر انت۔ اے وڑا گوں میانملکی واھگاں ما ھمگرنچ بییں۔
بلوچی نیوز: باز کس گش انت کہ افغان ملا قومپرست انت۔ بلوچ ملا پرچا قومپرست نہ بنت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: واجہ! منی خیالا ملا ملا انت۔ بلوچ ملایانی نیاما تو ملا عرض محمدءَ و دگہ یک یا دو کساں کش دگہ ھچ کسا قومپرستی جھد نہ کتگ۔ جے یو آئی بہ بیت یا جماعت اسلامی ھر دوانی جھد انت کہ بلوچ قومدوست نزور بہ بنت و آ زوراک بہ بنت تاں گوں اسٹبلشمنٹءَ دے گر بہ کن انت۔ جنوبی افریکاءِ Desmond Tutu بلوچءِ ملا بیت نہ کنت۔
ملا گوں تو نندیت، تئی تبا گپ جنت، بلے تئی درد وار نہ بیت۔ من ترا ملا عبدالحقءِ مثالا دیاں۔ آئی پہ من یک لایق احترامے ملایے بیتگ۔ من گوں آئی نشتہ بحث کتگ۔ بلے آئی جماعت اسلامیءِ کٹریں منـّوکے ات۔ جماعت اسلامیءِ دیما نشنلزم زھرءِ قاتل انت۔
بلوچی نیوز: شہ افغانستانءَ پھتونانی بے حساب بلوچستانءَ آیگ و اودا جاھمنند بیگ پہ بلوچانی ڈموگرافک وجودا زنڈیں خطرے انت۔ ایشیءِ دیم چونکا دارگ بیت کنت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: نشنل پارٹی ھمے سرپد انت کہ افغان پہ بلوچ قوما یک مزنتیں خطرے انت۔ ھما افغان ملتءِ تصّور کہ افغانانی مغزا ھست انت تاں ' Durand line'ءَ نہ انت؛ گوادرءَ انت۔
یک سیاسی جھدکارےءِ حسابا من سرپداں کہ شہ افغان کمیونسٹاں بہ گر تاں ظاھر شاہ و داؤد خان یا مرچییں کرزئیءَ پھکانی چم گوادرءَ سکّ انت۔ اے حسابا بلوچ قوم گوں مزنیں خطرےءَ دیم پہ دیم انت۔
راستے ما ھم سور انقلابءِ شادھیا گوں بیتگیں، چاپیں جتگ و سھبتیں گپتگ؛ بلے رندا مئے چم پچ بیت انت. ما مار ات کہ ایشی اژدھائیے بلوچ قوما پــِلِـکـّیت۔
بلوچی نیوز: ھنـّی نشنل پارٹیءِ شما دو سریں جھدکار پاکستانی سنئٹءَ نشتگ ات۔ شمئے خیالا اودا بلوچستانءِ سرا گپ کنگ یا بلوچ سرحالا چست کنگءِ دیمپان چے انت؟
داکٹر عبدالمالک: کسے مرچی سنئٹءِ رکارڈءَ اگر بہ چاریت، گڈا سرپد بیت انت کہ ما مدام بلوچستانءِ جیڑہ دیما آرتگ انت۔ ما بلوچستانءِ ھر جیڑہءِ سرا خبر کتگ۔ نواب بگٹیءِ شھادت بہ بیت، غلام محمدءَ جنگ بہ بیت یا دگہ جیڑہ ما مدام دیما آرتگ انت۔ مئے سرپدی ھمیش انت کہ اے اداروانی توکا روگ ضروری انت۔
بلوچ گش انت مکسک اگر نہ کشیت، بلے دلا بد انت۔ ما دوئیں مردم اگر پنجابءَ نہ کشیں، بلے آوانی دلا بد کت کنیں۔ بار بار بلوچستانءِ سرحالاں دیما آرگءِ سببا جاھے نہ جاھے تئی خبر دیما رئوت؛ میڈیا انت یا دگہ جاھے تئی خبر دیمترا برگ بیت انت۔
اگر ما اے ادارواں مہ رویں، مارا توارے نہ بیت انت۔ سنئٹءَ من پرے مقصدا نہ شتگاں کہ بلوچءِ حقاں پچگراں۔ پرچاکہ من زاناں بلوچءِ حق چؤش زیت نہ رس انت۔ بلے اے یک اداروے کہ جماعت اسلامیءِ دستا دیگ ئی روا نہ انت۔
انٹر نشنل فورم یا میانملکی کمیونٹی چاریت کہ پارلمنٹءَ تئی نمایندگی چی انت! اگر اودا نشنلسٹءِ نمایندگی ھچ مہ بیت، گڈا ھمے لیکیت کہ مردم گوں نشنلسٹاں ھمراہ نہ انت۔ آئی گوں ملایاں نندیت و جیڑوانی سرا گپ کنت۔ گوں جاگیرداراں گپ کنت، سردار، نواب و فیوڈلاں گوں نندیت۔
تھنا من نھاں، مئے ھر سنگتے کہ سنئٹءَ شتگ یا قومی اسمبلیءَ شتگ آئیا اودا بلوچءِ گپ جتگ۔ سنٹءِ توکا وا مرچی 60٪ بحث بلوچستانءِ سرا بیگا انت۔ پنجابءِ لھتے سنئٹر گش انت کہ ادا ابید شہ بلوچستانءَ دگہ گپ نہ بیت۔ من آواں گشاں کہ بلوچستانءَ issues ھست انت۔ ھر روچ یکـّے کشگ بیت و ھر روچ یک جھدکارےءِ جسد کئیت؛ تو چے کنئے!
اے حساب ما سرپد بییں کہ سنئٹ بہ بیت، قومی اسمبلی و پرگِنگی اسمبلی بہ بنت یا دمگی فورم ایشانی توکا روگ و بلوچءِ حقا کارمز کنگی انت۔
بلوچی نیوز: شما مثال دات کہ میانملکی کمیونٹی پارلمنٹانی توکا نشنلسٹانی نمایندگیا چاریت و حساب جنت۔ البت باز کس ایشیءِ چپ ھمے مار انت کہ شمئے وڑیں مردم بلوچستانءِ آزادیءِ جنزءِ دیما آڑ انت!
داکٹر عبدالمالک بلوچ: مئے نظر ھمیش انت کہ ھر بلوچے کہ پہ قوما دردے داریت، آ ھر کارے کت کنت؛ شر انت۔ شہ بنداتا تاں مرچی سلاحبندیں جنگولانی ما مخالفت نہ کتگ، نے کہ کنیں۔ گوں آواں مئے اختلاف نظر دو انت۔
یکـّے ایش کہ مرچی بلوچ قومی وجودءِ جنگ انت۔ آزادی انگت باز دیر انت۔ دومی 'multi-dimension' جھدءِ ضرور انت۔ الـّما توپک یک زوراوریں راھے، بلے اگر ما بہ لیگیں کہ تنھا ھمیشی جیڑوانی حل انت، منی خیالا رد انت۔
پہ ما ھر بلوچ جھدکار احترامءِ لایق انت۔ آ تفنگییے بہ بیت، آئیا قلم گوں بہ بیت، دانکے کوکـّار بہ کنت، کاربارے کنت یا میانملکی فورمانی توکا بلوچانی نمایندگیا کنت۔ اے درست بلوچ قومی جھدءِ بھر انت۔ یکـّے گيئشتر، دگرے کمتر گوں جھدا ھمراہ انت۔
ھما سنگت کہ آ مارا آڑ لیک انت، ما آواں احترام کنیں۔ ایش آوانی نظر انت۔ البت آواں چارگ لوٹیت کہ ما شہ یک تجربوےءَ گوَستگیں۔ ھنوگیں نتیجہ شہ یک تجربوےءَ گوزگا پد ما گپتگ۔ من شہ دلا گشاں کہ ھمے سنگت پنچ سال یا دہ سالا پد سرپد بی انت کہ مارا بلوچ قومءِ درد پر بیتگ و مئے جھد گوں ضرورتاں ھمرد بیتگ۔
اگر ما بہ گشیں کہ مارا گوں یونیورسٹیاں کار نیست، گڈا مئے جھد چونکا دیما رئوت! یک جاھلیں قومے چونکا وتی قومی جنزا دیما برت کنت؟
گش انت کہ دئومی عالمی جنگا پد 'چرچل'ءَ وتی مخالف گشتگ اتنت "بیا ات یک خبرےءِ سرا تپاک بییں کہ وت ماں وتا اگر کشت کؤش بہ بییں، بلے یونیورسٹیانی سرا حملہ نہ کنیں"۔
اگر بلوچستانءِ یورنیورسٹی و کالج بند بہ بنت، اسکول بند بہ بنت، گڈا بلوچ قومی جھد دیمروی نہ کنت۔ انقلاب یک شعوری عملے انت۔ ایشیا سرپدیں مردم کار انت۔ گوں جاھلاں انقلاب آرگ نہ بیت انت۔ اگر جاھلاں آرت بہ کتین ات، گڈا بلوچستاں دیری آزاد ات۔
شہ آ سنگتاں منی دستبندی انت کہ بلوچءِ پتّرا پراہ بہ کن انت تاں آئیءِ سرا ھر تکءِ جھدکار نشت بہ کنت۔ ملایانی 'پھلءِ سلات' مہ بیت کہ شہ زحمءَ تیزتر و شہ میدءَ بارگتر انت۔
مرچی اگر لندنءَ نندوکیں بلوچ وتی قومءِ سرا بیوکیں زوراکیءِ خلافا احتجاج کنت، ایشی سرجمیں دنیاءَ جکسیت۔ من بہ گشان ئی کہ آئیءِ احتجاج دردا نہ وارت، باید تفنگءَ بڈا بہ کنت و تربتءِ کوھا بہ رئوت! بلکیں آئی تفنگءَ بڈا کت نہ کنت۔ یک شاعرے شعرے پر بندیت ھمے شعر قوما ڈاہ کنت۔ مرچی مبارک قاضی، بشیر بیدار، عطا شاد و غلامحسین شوھازءِ شعر بلوچاں 'inspire' کن انت۔ اگر من بہ گشان اش کہ شاعریءَ یلہ بہ دی انت و گوں من نعرہ بہ جن انت یا اسمبلیءَ بیا انت اگر نہ، بئے نہ انت! اے ناروا بیت انت۔ شعر بیت، نعرہ و تفنگءِ توار؛ درست کہ یکجاہ بیت انت، گڈا قوم وتی منزلا زیت تر سر بیت انت۔ مقصد ایش انت کہ بلوچ قومی جھدءِ پڑ ھمنچو شاھگانتر بہ بیت، منزل نزیکتر بیت انت۔
بلوچی نیوز: ھنّی بلوچستانءِ قومی جھدءِ اواریں تکاں جھد کنوکیں سیاستکارانی نیاما غلط فھمییے جاہ کپتگ۔ پہ ایشیءِ دیر کنگا چے توجیل بیت کنت؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: ایشی بلوچءِ بے بھتی انت۔ مردم بہ چاریت کہ ایشی اولی جنگ نہ انت۔ ایشی پنچمی جنگ انت۔ چدا پیسر 1970ءَ دھرا جنگ بیتگ۔ حیدرآباد سازش کئس بلوچانی خلافا اڈ کنگ بیت۔ ایشیا شہ تفنگاں انگت گیئشتر بلوچءِ نام جکسینت۔
من گشاں نواب اکبر بگٹیءَ انگِر کنگءِ وھدا اگر ما 200،000 مردماں یکجاہ کنگا سوبین بہ بیتینیں، نواب اکبر بگٹیءَ جنگءِ ھمت فوجا نہ کتگ ات۔ هنی مئے جلوساں گيئشا شہ گيئشتر دو ھزار مردم انت یا سئے ھزار انت۔ دو ھزار و سئے ھزاراں آئی ھچ حسابا نیاریت۔ پمیشا مئے نظرا تناوھدی کہ عوام منظم نہ انت، ھچ نیکیں واھگ پیلو نہ بیت انت۔ اصلی واکدار عوام انت۔
ما 'گاندی' و 'ماؤ'ءِ لانگ مارچاں بہ چاریں! گاندیءَ گوں پنجاہ مردماں وتی مارچ بندات کت، منزل سربیگءِ وھدا پنچصد ھزار بیت انت۔
مرچی Missing persons’ issue انت. بلوچءِ خلافا سرکارءِ مزنیں سازشے انت۔ ماں ایشیا ایر جنیں۔ ما گندیں بیگواہ کتگیں مردمانی مات و گھار احتجاجءَ نند انت۔ ایشیءِ بدلا اگر ھزاراں بلوچ مات و گھار بہ نشتین انت، گڈا دومی بلوچءِ چست کنگا چاریگ ترستگ اتنت۔
پمیشا من گشاں کہ سلاحبندیں جھد و جمھوری جھد کنوک یکـّادگرءِ دیما مہ اوشت انت۔ مارا ھر دواں ھمگرنچ کنگءِ ضرورت انت۔ اے ردا ما کوتاھی نہ کتگ۔ آ سنگتانی باور ھمیش انت کہ ھر کس جمھوری جھد کنت، جلسہ و جلوس کنت آوانی خلافا انت۔
وھدے نواب اکبربگٹی جنگ بیت یا غلام محمد بلوچ شھید کنگ بیت، آوانی خلافا سرجم کتگیں مچّیاں دنیا ڈاہ دات۔ بلے رندا ھر جھدکارے کہ جنگ بیتگ آوانی خلافا جلسہ و جلوس نہ بیگا انت۔ سعید کرد ھم جھدءِ بھرے ات۔ آئیا ھم قربانی داتگ ات۔ آ ھم ماتےءِ چک ات و بلوچءِ درد ئي پر ات۔ آئیا جنگءِ خلافا پرچا مچّی نہ بیت؟ سبب ھمیش انت کہ رندا ما ' conflict'ءَ شتیں۔ اگر کنفلکٹءَ مہ شتینیں ما ھر نوجوانءِ شھادتا ھما وڑا توار چست کتگ ات کہ نواب اکبر بگٹی، غلام محمد و لالا منیرءِ شھادتا کتگ ات۔
بلوچی نیوز: شما موبلائزیشنءِ خبر کت۔ پیسرترا نشنل پارٹیءِ یونٹانی ٹھینگءِ گپ جت۔ پدّریں گپے انت کہ بلوچستانءِ بازیں ھنداں عوامی سیاست کنگ انگت مشکل انت۔ پرچاکہ بازیں بلوچ سردار و نواب نشنلسٹ نہ انت۔ آ مخالفت سگّ ات نہ کن انت۔ آیندہ چنچو دیرا شمئے خیالا شما اے وڑیں ھنداں پچین دیوان کنگا سوبین بی ات؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: ابید شہ ڈیرہ بگٹیءَ ما بازیں ھنداں پچیں دیوان برجاہ داشتگ انت۔ جھل مگسیءَ 62 سالاں پد ما اولی دیوان کتگ۔ ما وتی چیرمین سفرخان شھیدءِ پرس ما داشتگ۔
من سرپد بیاں اگر امریکا و برطانیا پاکستانءِ جمھوری پروسسءَ کموک کمک بہ کن انت، ما ایشیانی پرؤش دیگا سوبین بییں۔ گشگ آسان نہ انت کہ دو سالاں، سئے یا چار سالاں، بلے وھدءِ گوَزگا گوں ھؤر ما سوبین بیین۔
پہ درور خارانءَ مشھور بیتگ کہ یک ووٹے خدائے انت و دومی زرّئے انت۔ قومی اسمبلیءِ سیٹ آواں جے یو آئیءَ داتگ و پرگنگی سیٹ اش بھا کتگ۔ بلے مرچی اگر اودا گچینکاری بہ بنت نشنل پارٹی و بی ان پی گوں وتی تپاکیا آواں پرؤش دی انت۔ نوشکی و دالبندینءِ سرجمیں بازار مئے دستا انت۔ چدا پیسر نوشکی بازار ڈرگ مافیاءِ دستا بیتگ۔ ھمے پیما پیسری لوکل باڈی ووٹاں مستونگءَ ما ایوکا باج برتگ ات۔ اے رندی وا ما بائیکاٹ کت۔
اگر پاکستانءَ rigged election بہ بنت، آ مارا نہ الّ انت، بلے آزادیں ووٹاں ما آواں المّا پرؤش دیییں۔ اگر فوج تئی دیما بہ داریت تو تربتءَ ھم کپئے۔ اودا ما ووٹ کپتگ پدا ھم مارا دئور ئی داتگ۔
یک راستیے نیں شرّی سرا درا انت کہ گوں dictatorial نظاما پاکستان پشت نہ کپیت۔ اگر پاکستانءِ اسٹبلشمنٹ وتی کارکرداں شر مہ کنت، آئیءِ ردیں کارکرد وت اے ملکءِ تباھیءِ سبب جؤڑ بی انت۔ تباھیءِ سبب بلوچ نہ بی انت۔ نیکہ سندی بی انت۔ اسٹبلشمنٹءِ وتی بے راھی سبب جؤڑ بی انت۔ اگر باندا پاکستانءَ فوجی رواج لاگو بہ بیت، آئی یک عزابےءِ کورچاتا کپیت۔
بلوچی نیوز: گڈسرا شہ شما جست انت کہ شما یک لیڈرےءِ حیثیتا وتی منوک، مخالف و نیامجیءِ مردماں چے کلہ دیگ لوٹ ات؟
داکٹر عبدالمالک بلوچ: من ھمے گشاں کہ ھر بلوچ گوں وتی وطن و قوماں ستک دل گون بہ بیت۔ بلوچءِ آئیڈیل قومی انسٹی ٹیوشن بہ بنت۔ آ بزان انت کہ ھیرو عوام انت، فرد نہ انت۔ ھر قومءِ ھیرو کہ فرد بیت انت، آ قوم ریجیت۔ ما بلوچ عوامءِ سرا بروسہ بہ کنیں آئیا منظم بہ کنیں و عوامءِ ھمراھیا دیما بہ رویں۔
۱۳۸۸/۱۱/۱۷
فیصل میر غلامحسین بلوچءَِ گوں گالگدارے
فیصل میر غلامحسین بلوچءَِ گوں گالگدارے
جست و رد بند دیوگ ولید گربنی
ورنائیں فیصل میرحسین بلوچ گوں وتی مات و پتا کسانسالیا لندن آتک و ھمدا جاھمنند بیت۔ فیصل بلوچ شہ کسانسالیا وتی پھتویءِ سببا ماں إسکولا نامدار بیت۔ صداں إسپیت، سیاہ، ھندی، پاکستانی، إیرانی و شہ دنیاءِ دگہ کنڈاں آتکگیں مردمانءِ زھگاں فیصل بلوچءَ یکـّوئی باج برت۔ پدا آئیءِ دلا ھب کت کہ معیشتءِ پڑا دیمترا بہ وانیت۔
ھمے پڑ آئیا رندگیری کت و گریجویشن کنگا پد آئیا ماسٹری ماں 'إنشورنس بزنس و رسک منیجمنت' سرحالا 22 سالءِ عمرا سرجم کت۔ إے وھدی آئی سرمایه گزاری کنوکیں جرمن بنکےءَ کارا إنت و ألکاپیں پگار گرگا إنت۔ إیشیءِ کشا لندنءِ بلوچ أنجمنءِ حسابداریءِ ذمواری فیصل بلوچءِ کوپگان أنت۔
بلوچی نیوزءَ یک گالگدارے گوں فیصل میرحسین بلوچ کت و شہ آئی لھتے بُنـُکی جست کت أنت۔ بیا إت ھؤریا جست و پسّواں وانیں۔
بلوچی نیوز: منا یاد إنت کہ وھدے تو ماں برطانیا أولبرا سر بیتئے یکـّے شہ چالاکیں زھگان إتئے۔ ألبت آوھدی چاگردءِ آدگہ زھگانءِ وڑا لئیباں گيئشتر ھبناک إتئے۔ أناگتا معیشت وانگا تو چؤنکا ھدوناک بیتئے؟
فیصل بلوچ: ھو، راستے۔ کسانسالیا مردم چاگردءِ چکـّانءِ ھمردیا دیما رئوت۔ ألبت چاردہ سالگیءِ وھدا یک کٹمی دوستےءِ کارکردا منی سرا باز أثر کت۔ آئی 'إسٹاک إکسچنج'ءَ 'بروکرے' أت۔ وھدیکہ ماں إٹلی و إدا لندن وتی کار، ترّتاب و آسودگین زندءِ قصّہ آئیا آرت أنت، و ألکاپیں پگارءِ خبر ئی کت، گڈا من مار إت کہ إیشی ھنچونائیں پڑے نہ إنت کہ مردم صحبا کارا رئوت و بیگاھا چھر کنت۔ إے پڑ باز شاھگان و دیمروئی راہ پچ أنت۔ پمیشا ھمے پڑا وانگءِ فیصلہ کت۔ و ھمیشیءِ رند داشت۔ إے ردا من معشیتءِ باروا وتی إسکولی کتابانءِ کشا 'فائننشل ٹائمز'ءِ وڑیں حالتاک ھم چاراں کت أنت۔ إے وڑا منی شوق ودّان بیت۔ ھمے سرپدیانءِ ھمردیا من یازدھمی و دوازدھمی کلاساں وانگءِ مضمون ھم گچين کت أنت۔
بلوچی نیوز: شہ چاردہ سالگی پد تئی دلگوش دگہ نیمگےءَ ھجبر شتگ؛ تئی دلا آتکگ کہ إے بنکنک و معیشتءِ پڑ نگیگیں پڑے بیت کنت، إیشیءِ بدلا دگہ پڑےءَ بہ وانئے؟
فیصل بلوچ: پیسرترا دلگوش إنگر آنگر شتگ کہ سائنسدانے بہ بیاں، کمپیوٹر پروگرامرے بیاں۔ ألبت شہ چاردہ سالگیءِ فیصلوا پد من یکـّیں راھا یکـّوئی دیما روان بیتاں۔ ھنچیں وھدےءِ ترانگا نہ کپاں کہ من دگہ پڑےءِ دربرگا واھوک بہ بیاں۔ منی دلا چشیں خیالے ھم نیاتکگ کہ إے پڑ پہ من شر مہ بیت۔
ھنوں کہ من نِگوَمیں کلاکاں شہ وابا پاد کایاں و کارا رواں، بلے منا وتی پڑا کار دوست بیگا إنت۔ و گلاں۔
بلوچی نیوز: وتی مولکل یا ھفتگءِ گڈی روچاں 16 یا 17 سالگیں ورنا وانگءِ کشا کارے گر أنت۔ آوانءِ مقصد ھمے بیت کہ پہ زانتجاھی وانگانءِ خرچا چیزوکے زر جمع بہ کن أنت۔ پدا ھما کارا ھنچؤش دلگوش إبنت کہ وتی وانگاں یلہ دی أنت۔ شاید ترا ھنچیں پجّاروک ھم بیتگ کہ ھمے راھا شتگ أنت۔ تو چؤنکا وتا گِستا داشت کتگ؟
فیصل بلوچ: ھو! سک آسودگ إنت۔ وھدے کارے دستا بہ کپیت و زر کٹـّگا بنا بہ کنئے۔ ھرچیزے کہ دل بہ لوٹییت؛ زرت ھم کنئے۔ پہ وت شرّیں ٹلفنے، ماشینے و ھنچؤش۔۔۔ ألـّما إیش ھداروکی شرّ أنت۔ ألبت أگر مردم سانگ بہ کنت، چک چلانگا سر بہ بیت، گڈا پریشان إبیت۔ پرچاکہ ھما زرّے کہ ورنائیا دستا کپگا بہ بیت پہ جندءِ خرچاں مشکلا سرجم إبیت؛ کجا پہ چک چوریگان رسیت؟
وتی کالجءِ وھدا من یک سپرمارکٹےءَ کارا إتاں۔ کلاسءِ سرجم بیگا رند من دو تا سئے کلاک روچے کار کتگ۔ إیشی پہ منی گيئشیں خرچاں شرّیں آمدنے أت۔ ألبت ھچـبراں ھچبر منی دلا إے نیاتکگ کہ وتی وانگا یلہ بہ دیاں۔ ماں جھان شہ ھرچیز ضروریتریں چیز پہ من وانگ دربرگ بیتگ۔
ألمـّا وانگءِ نیاما برے برے مردمءِ چم سنگتان کپ أنت کہ شادھی کن أنت، پارٹی و مچّیان رو أنت و من نشتگ کتابجاھا وانگا گولائیشاں! دل باز گشیت۔ بلے پدا مردم حساب بہ جنت، گڈا سرپد بیت إنت کہ وانگ بے قربانی دیگا دربرگ بیت نہ کنت۔
ھما پارٹی و مچّیاں کہ مرچی من روگایاں، فکر نہ کناں کہ ھما دئورا یک سنگتے شتہ بیتگ۔
بلوچی نیوز: ھنچنائیا گشگ بیت کہ شرّیں پت و ماتانءِ چک ألکاپ إبنت، شرّیں ردوم إش رسیت و وانگ ألکاپیا دربر أنت۔ تئی مات و پتءِ کرد تئی وانگ دربرگا چؤں بیتگ۔
فیصل بلوچ: بے درور! مات و پتءِ کارپد بے مٹ أنت۔ آوانءِ کارکرد بُنردی و ضروری بی أنت۔
منی خیالا شرّیں مات و پت وتی زھگاں آوانءِ ردیاں بہ گش أنت۔ ھؤریا آواں لھتے فیصله کنگءِ موہ ھم بہ دی أنت، تانکہ آ ردی بہ کن أنت و ھمے ردی ھیلکاریءِ بنداتی راھشون بہ بنت۔
منی وتی مات و پتا منا شہ کسانسالیا دل أڈی داتگ کہ من بہ واناں۔ ألبت کسانیا من آوانءِ سکین سرکچ وارت نہ کتگ۔ رندا من پوہ بیتاں کہ إیش منا شرّیں راھے پیئشدارگا أنت۔ ألبت آواں ھچـبر منا خاصیں پڑےءَ وانگءِ سکین نہ داتگ۔
بلـّی توریں منی مات یا پت پہ وانگ دربرگا زانتجاھا نہ شتہ بیتگ أنت، بلے آواں منی تھا ھستیں جوھر مار إتنت و منا یکـّوئی پہ وانگا سکین دیان إش کت۔ گشتنے کہ شہ زھگانءِ جندا مات و پت وتی زھگاں شرتر پجّاہ کار أنت۔
منی پات و پتا أگر وانگ سرکچ نہ وارتگ أنت، پدا ھم گوں من نشتگ أنت و منا گوش إش داشتگ؛ چؤش نہ بیتگ کہ منا بہ گش أنت "بچہ برو، ما دستگٹیں"۔ ھر روچ منا جست إش کتگ کہ منی روچ چؤن گوَستگ۔ و من آواں سرجمیں حال داتگ أنت۔
بلوچی نیوز: تو کسانسالیا ماسٹری گپت! ترا چنچو سال أت؟
فیصل بلوچ: من 22 سالگیا ماسٹری گپت۔ شہ 'بچولری'ءِ سرجم کنگا پد من تچکا ماسٹری وانگ بنا کت۔
بلوچی نیوز: بازیں مردم پہ بچولریءِ سرجم کنگا مانگيشتگ أنت و ھمے کہ سوبین بی أنت وتی ڈگریا زیر أنت و پہ کارےءِ درگيجگا دِرک کن أنت۔ تو چؤنگا ماسٹری کنگا واھؤک بیتئے؟
فیصل بلوچ: مردم فرق کن أنت۔ لھتے ھنچؤشیں ھست أنت کہ بچولریا سوبین بیگا رند کارے دست گر أنت و چیزے سال رندترا ماسٹری کن أنت۔ دگہ لھتے سرپد بی أنت کہ ھر دوئیناں یکپارگی سرجم کنگءِ سیت گيئشتر أنت۔
من ھنچؤش مارگایاں کہ مدام أدبیاتی مردمے بیتگاں۔ أنگت ھمے مارگایاں۔ من مدام ھیلکاریا دستگٹ بیتگاں و إے پڑا یلہ دیگ پہ من آسودگ نہ إنت۔ لھتے ھنچؤشیں مردم ھست أنت کہ یکبرے وانگا یلہ بہ دی أنت، پدا گوں آواں إے پڑا چھر کنگ بیت نہ کنت۔ ألبت منی خیالا أگر شہ وانگا گستا گوَستگیں وھد شرّیں پڑےءَ گوازینگ بہ بیت، گڈا مردمءِ دلگوش شہ ھیلکاریا نہ ٹگلیت۔ پدا چھر کنگ و دیمترا وانگ جیڑوے نہ بیت۔
بلوچی نیوز: بازیں کس کہ تئی وڑیں مردمانءِ باروا إشکن أنت، ھمے فکر کن أنت کہ إیشی برطانیاءَ جاھمنند إنت، إدا وانگ مفت إنت و إیشیا شہ إے آسراتیا سوب کتگ۔ من کہ ھمدءِ نندوکیاں؛ زاناں کہ إے وڑیں وانگا دربرگءِ خرچ باز إنت۔ تئی وانگءِ خرچ چے وڑا دیگ بیتگ أنت؟
فیصل بلوچ: منی بھت شر أت کہ پہ ماسٹریا منا 'إسکالرشپ' رس إت۔ بچولریءِ دئورا منی شریں کارکردءِ برکتا منا إسکالرشپ رس إت۔ پہ إیشی ألمّا من پھر بنداں۔ پرچاکہ منی پیسری جھدءِ پجّارے أت۔
ألبت پدا ھم إسکالرشپا منی سرجمیں خرچ پیلو نہ کت أنت۔ کورسءِ جندءِ فیس بیست ھزار پاؤنڈ أت۔ إیش من وام کت و أنگت واماں دیگایاں۔ پدا ھم پہ من إیشی ألکاپیں پڑےءَ سرمایہ گزاری کنگءِ کارے أت۔
إے خبر وا حق إنت کہ ھما بُنردی آسراتی إے ملکءِ وانوکاں ھست أنت، سئمی جھانءِ ملکاں جاھمنندیں وانوکاں نہ رسگا أنت، بلے یکـّے بہ لیکیت کہ إدا ھر چیز مفت إنت، روا نہ إنت۔ پدا وانگءِ پڑا مردمےءَ وانگءِ ھب مہ بیت، إیوکا أمیریں ملکےءَ نندگ آئیا وانگءِ نیمگا نہ بارت۔ ضروری إنت کہ وانوکءِ جندا جوھر بہ بیت۔
پہ مثال 'مائکرو کریڈٹ' فلسفہءِ درگيجوک ماں ھندوستان دمگا نندوک أت و شہ یک نیزگاریں کٹمےءَ دراتکگ أت۔ ھمے مردا مرچی 'نوبل داد' رستگ۔
إیشی شون دات إنت کہ وانگءِ پڑا پہ مقامےءَ سربیگا أمیر بیگ ضروری نہ إنت؛ پہ وانگا ھب و واھگ پکار إنت۔
بلوچی نیوز: ماں إے ملکا بازیں مردم نسلپرستیءِ گپا جنت و نسلپرستیا وتی ناکامیانءِ سبب ظاھر کن أنت۔ تئی وانگءِ دیما إے وڑیں چیزے ھچبر آتکگ؟
فیصل بلوچ: نسلپرستی وا ھست إنت۔ و مدام بیت إنت۔ ألبت په إیشی مردم وتی کِشکا یلہ نہ دات۔ شرتریں راھبند نسلپرستیا ڈالچار کنگ و پیئش کنزاں بیگ إنت۔
نسلپرست لوٹ أنت کہ مردم آوانءِ ڈوبارگاں پسّو بہ دات۔ ھمیشی شہ أصلی کشکا مردما در کنت۔ ألبت أگر وتی 'دایرہ'ءِ تھا آواں آیگا مہ ھِلّئے، گڈا آ ناکام بنت إنت۔ بزان آ شہ پڑا ڈن بندیگ کنگ بہ بنت۔ أگر مردم گوں إے وڑیناں بہ نندیت و سیرک پیماز بہ کنت، په آواں سیت و مردما تاوان إنت۔ باید مغز کاربندگ بہ بیت و آوانءِ تلکا مردم مہ کپیت۔
بلوچی نیوز: تو أنگت وانگا إتئے کہ ترا ھنوگیں بنکا گچین کت؟
فیصل بلوچ: ھو! من ماسٹری کنگا إتاں کہ إے بنکا پہ آواں کار کنگءِ صلاح منا جت۔ من چار إت و منا دوست بیت۔ بادے مرچی کارایاں و منا دوست بیگا إنت۔ پہ وشی صحبا بُست کناں و کارا رواں۔
سرمایہ گزاریں بنکےءَ کار کنگءِ برکتا من سرجمیں جھانءِ مارکٹا گنداں۔ شہ وتی بنکءِ نیمگا سرمایہ جنگءِ دراں چاراں و ھمیشانءِ سیت و تاوانانءِ حسابا جناں۔
بلوچی نیوز: ترا هنیگان یک دادے ھم رس إت۔ ھمیشیءِ باروا به گش!
فیصل بلوچ: ھو۔ منا پہ ' تیسس'ءَ دادے رست۔
بلوچی نیوز: إے دادءِ ھؤریا ترا بازیں زرّے ھم رست؟
فیصل بلوچ: ھو، زر ھؤر أت۔ ألبت پہ من منی جھدءِ پجّارگ بیگ لایقتر إنت۔ إیشی کوَاسانءِ یک پجّارے إنت کہ منی پونزا بُرز بارت۔ پدا إے ھم پیئشدارگا إنت من باز جُھد کتگ۔ پہ وتی تیسسا من روچے چاردہ تا پانزدہ کلاک پولکاری کتگ۔
بلوچی نیوز: ھزاراں کسانءِ نیاما پہ إے دادا گچین بیگا پد تو چےءِ سرا پھر بندئے؟ پھر بندئے کہ برطانیاءِ نندوکئے؟ پھر بندئے کہ إدءِ مسلمانئے؟ گيئشتر چے مارگائے؟
فیصل بلوچ: وتی أصلیتءِ دیما آرگا أبید پھر بنداں۔ ھر ملک و مذھبئے بہ باں پہ من پھربندیءِ گپ إنت کہ یک سوبینین مردمے آں۔ گشت کناں کہ منا وتی بلوچیءِ سرا پھر إنت، بلے دادءِ باروا من سادہ بہ گشاں کہ منی جھدا ثمر دات باز شر بیت۔
بلوچی نیوز: ھنیگیں کاری چاگردءِ باروا کمّے بہ گش! ألـّما تئی کش گوَرا عمرا مزنتریں مردم کارا بی أنت، یک کسانسالے بيگءِ سببا ترا چونگا چار أنت؟
فیصل بلوچ: ھنیگیں کاری چاگرد بے مٹ إنت۔ بلــّی توریں من کسانتراں و دگرے مزنتر إنت۔ ما پھک یکّيں جاگھا کارائیں و ھؤریا فیصلہ کنیں۔ شہ جوشا گستا ھر فیصلہ پہ ھؤش إبنت۔ یک کسے ھمنچو بہ زانت، بلے دئومی کس چیزے زانت کنت کہ أولی ترانگا نہ بیتگ۔
بلوچی نیوز: ألمـّا پہ ما تو یک کامیابیں بلوچ ئیے۔ پہ ھمیشی تئی کٹم ھم پھر بندیت۔ بازیں کس، خاص وانوک تئی خبراں وان أنت، گل بنت إنت کہ یک بلوچے سوبین بیتگ۔ بیت کنت که شہ آواں بازیں کس تئے رندگیریا بہ کنت یا شہ تو أنگت شرتریں منزلے رسگءِ جھدا بہ کنت۔ تو آواں چے سرپدی دات کنئے؟
فیصل بلوچ: إیشی هر یکءِ جندءِ سرا إنت۔ کش کرّی باز گش أنت۔ ألبت وانوکءِ جند أگر شه وت دلجم بہ بیت کہ آئی مقامےءَ سر بیت کنت، گڈا ألمّا رسیت۔ پمیشا وانوک ھداروکی و نزیکءِ فیصله کنگءِ بدلا دیرچاری بہ کنت۔ وتی جند جست کنگ بہ بیت کہ باریں 10 تا 12 سالا رند کجا جاگھا سر بیت إنت! پدا حساب بہ جنت باریں پہ ھما جاگھا رسگءِ توشگ گون أنت یا نہ!
پہ نندگ و اُمید کنگا ھچ رس إت نہ کنت۔ أگر چیزے لوٹئے، گڈا پہ آئیا بہ تکش۔ راھا بازیں گر کٹ کاینت۔ إیشانءِ سببا وتی راھا یلہ دیگ روا نہ إنت۔ ھچ چیز آسودگ نہ إنت، نے کہ ناممکن إنت۔
وانگ دربرگ ھما وھدی وش إنت کہ دلءِ واھگ ھمراہ بہ بیت۔ أگر واھگ گون نہ إنت۔ گڈا بے سیت إنت و ھمے بی سیتی زندگیا مدام گون بیت إنت۔
بلوچی نیوز: شہ إے پھکاں گستا همے گشگ لوٹاں کہ تو قومی کاراں ھم گونئے۔ یکـّے شہ لندن بلوچ کمیونٹیءِ راھشونانئے۔ باریں بہ گش کہ چے چیزا ترا إے نیمگا کشّ إت؟ پدا دگہ بلوچ ورنایاں چؤنکا سکین دات کنئے کہ ھمے پڑا گون به بنت؟
فیصل بلوچ: من ھمے ملکا رُستگاں منی نیک بد ھمدا إنت۔ ألبت وتی ریشگاں شموشگ روا نہ إنت۔ آوانءِ نیمگا چارگا پد ڈاھی رسیت کہ ما یک سرڈگارےءِ واھندیں کہ شہ ھر نعمتا ھستومند إنت۔ دودمان بہ بیت یا مالی مڈی ھر پڑا بلوچستان سراگاہ إنت۔
ھرچے کہ مئے قومءِ سرا گوَستگ؛ گوَستگ۔ ھما گوَستگینانءِ سرا نندگ و أرس ریچگ جیڑواں نہ ٹھینیت۔ مئے (راجی) مشکلان کم نہ کنت۔ باید بُست بہ کنیں۔ خاص جوان سرپد بہ بنت کہ لھتے اُستمانی ذمواریان آوانءِ کوپگ پکار أنت۔ یورپ و دگہ سراگاھیں ملکاں جاھمنندیں بلوچاں مارگ لوٹیت کہ بلوچستانءِ بازیں ورنا پدا أنت۔ پدا بیگءِ سبب آواں وتی واهگ نه أنت؛ سبب إیش أنت کہ آ پدا دارگ بیتگ أنت۔ إنگـری بلوچاں ھنچؤشیں دلسیاھی نیست إنت۔ وانندویں بلوچ ورنا یک 'نٹ ورک'ئے بہ ٹھین أنت، وتا یکجاہ بہ کن أنت و آنگری بلوچ ورنایاں راھشونی بہ دی أنت و یا کمک کن أنت۔
بلوچی نیوز: تو سرپدئے کہ بازیں بلوچ وانندہ إنگو ھست، بلے پھک قومپرست نہ أنت۔
قومپرستیءِ باروا بہ گشاں کہ أگر زوراکیں قومے قومپرست بہ بیت، گڈا آئی نزوراں پادمال کنت۔ ألبت أگر پادمالیں قومے قومپرست بہ بیت، گڈا آئی آزادی پسندے حساب بیت إنت۔
پہ ھما وانندویں ورنایاں کہ قومءِ دوستی إش نیست إنت، تئی کلہ چے إنت۔
فیصل بلوچ: من ھمے گشاں کہ شما وتی زندا باز جھد کتگ۔ شمارا سوبینی رستگ۔ پہ إیشی قوم شمئے سرا پھر بندیت۔ پہ مراد بات إت۔ ألبت وتی خیالی جھانا وتا گار مہ کن إت۔ شمئے ذمواری إنت کہ قومءِ داتگیں قربانیاں شموشکار مہ بی إت۔ و ھنچؤشیں کار کن إت کہ شمئے سرا قوم أنگت گيئشتر پھر بہ بندیت۔
بلوچی نیوز: فیصل بلوچ گوں تو دیوان کنگا باز وشی بیت۔ ألمّا آیوکیں وھداں گوں تو دگہ دیوان بیت و شہ تو گيئشتر سرپدی زرت کنیں۔ وتی جھد و مقصداں سوبین باتئے۔
فیصل بلوچ: باز مھربانی۔
۱۳۸۸/۰۶/۱۷
سرکار پیئشداریت کہ آ جیڑوانءِ گيشینگا پہ دل إنت؛ میر براھمدغ
دومی بهر .... پہ أولی بھرءِ وانگا إدا بہ چار إت
ھمشھری: تئی سرا میار لڈ ّگ بیگا إنت کہ تو شہ ھندوستان کمک زیرگائے؟
میر براھمدغ: ھندوستان، أمریکا، میانقومی تپاکی و یورپی تپاکیءِ ھؤریا؛ من شہ سرجمیں دنیاءَ دستبندی کناں کہ مارا
کمک بہ کن أنت تاکہ ھمنچو زیت تر بہ بیت شہ پاکستانءَ وتا نجات دات بہ کنیں۔ أگر یک ملکے مارا کمک بہ دات؛ ما پہ زیرگا ھیئز کنیں۔ پرچاکہ ما زواکیءِ آماچیں و پہ وتی رکـّینگا جنگائیں۔ أمریکاءِ داتگیں سلاحان بلوچانءِ خلافا پاکستان کارمرز کت کنت، گڈا شہ دنیاءَ کمک لوٹگا بلوچ ھم میاریگ نہ بنت۔
ألبت تنے وھدی وا مارا ھچ درملکی کمک رسگا نہ إنت۔ پمیشا ما زوراکیءِ جنترا دروشگ بیگائیں۔
ھمشھری: ھنوگاں سروزیر 'یوسف رضا گیلانی' و سروزیر 'منموھن سنگ'ءِ نیاما ماں 'شرم ألشیخ' بیتگیں گدارءِ درگتا بلوچستانءِ تھا ھندوستانءِ دستمانجیءِ گپ دیما آرگ بیت۔ إیشیءِ باروا شما چے گش إت؟
میر براھمدغ: من وا ساریا پدّر کت کہ مارا ھچ ڈنی کمک نہ رسگا إنت۔ ألبت إدا ودی بیگا إنت کہ پاکستانءِ وتی ناسرپدیانءِ سببا دنیاءِ دیما بلوچ قومی جنز نامدارتر بیگا إنت۔
چدا پیسر شہ برطانیاءِ سرکارا لوٹ کنگ بیتگ أت کہ میر خیربیار مریءَ دستگیر بہ کنت و آئیءِ خلافا 'دھشتگری'ءِ کئس ثبت بہ کنت۔ آ کارکردءِ سیت ھم تچکا بلوچ قوم رس إتنت۔
دنیاءِ مردم مئے جیڑہءِ باروا شہ پیسرا نیں گيئشتر سرپد أنت۔ مغربی رسانکاں مئے بزگیءِ سرا شہ پیسرا باز گيئشتر خبر شنگ بیگا أنت۔ إیش پہ ما یک نیکیں پالے إنت۔
ھمشھری: شما وتی سلاحبندیں جنگا چے وڑا سرکچ دات کن إت؟
میر براھمدغ: بہ چار؛ مئے 'گوریلا' جنگا دھشتگری جنگے حساب مہ کن إت۔ ما کٹریں مردم نهیں؛ ھنچیں سیاسی مردمیں کہ مئے سرا پہ زور جنگے لڈ ّگ بیتگ۔ سیاسی حقانءِ دستگرگءِ جھدءِ درگتا ما پہ وتی پھازگا جنگائیں۔
ما منـّيں کہ 'ٹکنیک'ءِ حسابا شہ زوراکیں پاکستانی فوجا ما نزورتریں، بلے پدا ھم تنا وھدی کہ ما وتی آزادی پچ نہ گپتگ؛ جنگا برجاہ داریں۔
ھمشھری: خان آف قلات میر سلیمان داؤدءَ ھمے ھنوگاں 'آزاد بلوچستان کونسل' جؤڑ کت۔ إیشیءِ باروا شمئے خیال چے إنت؟
میر براھمدغ: گوں خان قلاتءَ منا تچکیں رابطہ نیست إنت۔ ألبت من پہ آزاد بلوچستانءَ بیوکیں ھر جھدءِ پلانگریا زیراں۔
ھمشھری: گشگ بیگا إنت کہ بلوچ رپبلکن آرمیءَ تو سروکی کنگائے؛ ھنیگاں ماں نصیرآباد دمگا 22 پولیس ھمے گلا چکانپت؛ کشت أنت۔ إے کارکردا شما چونکا روا منـّينت کن إت؟
میر براھمدغ: من بی آر إے یا بی إل إےءِ سروک وا نھاں، بلے آواں وتی برات منـّاں۔ گوں آوانءِ ھر کارکردا ھمسنتاں و آوانءِ پلانگریا زیراں۔
پولیسانءِ چکانپگ و پدا کشگءِ کار گوں یک سرکاری ناروائیا ألمـّا بندوک إبیت۔ شاید آ مزاحمتکار شہ ما گيئشتر زوراکیانءِ آماچ بیتگ أنت و یا شہ ما گيئشتر گوں قومی جُنزا بندوک أنت۔
إدا إے خبر چارگی إنت کہ پولیس پرچا ھما جاگھا کہ شہ ھمودا کہ چکاپنگ بیتگ إتنت؛ شتگ أنت! آواں پہ آزادیا مِڑوکیں بلوچانءِ خلافا لانکارتہ بیتگ۔ سرجمیں بلوچ ساریا گشگ بیتگ أنت کہ پاکستانءِ خدمتگزاریا یلہ بہ دی أنت۔ پدا ھم چکانپوکاں بازیں جفا کش یلہ داتگ إتنت۔
ھمشھری: بزاں تو گچینی مردماں کشگءِ پلانگریا زیرئے؟
میر براھمدغ: من نہ گشگایاں کہ پلانگری إش زیراں۔ ألبت من دلجماں کہ بدییے بیتگ کہ آئی پسّوا إے کار إبنت۔
مں أبکـّواں کہ وھدے یک پنجابی حجام، گدشود و یا اُستادے کشگ إبیت، گڈا پاکستانءِ سرجمیں رسانک جاہ سرّ أنت۔ ألبت بلوچانءِ سرجمیں میتگ فوجءِ بمبگواریانءِ سببا تباہ بیگا أنت، بلے یک خبرے ھم بلوچءِ پلانگریا شنگ نہ بیت!
زاناں بلوچ إنسان نہ أنت؟
ھمے بے میار زاناں فوجی 'ٹارگٹ کلنگ'ءِ آماچ نہ بیگا أنت؟
وھدے مئے ھست و نیست برباد کنگ إبنت؛ مارا زرانک سُرینگءِ حق نیست إنت؟
(پہ ما أبید شہ مزاحمتا) دگہ چے راہ پشت کپتگ؟
حیرانیءِ گپے إنت کہ فوجی زوراکیانءِ باروا مردم بے توار أنت و ھمے زوراکیانءِ پسّوا کارے بہ بیت، گڈا چیھال کن أنت!
ھمشھری: نیں تئی ناکو زھگ –میر عالی ماں ڈیرہ بگٹی سر بیتگ و بگٹی ٹکءِ نواب جؤڑ بیتگ، إے باروا باریں تئی ناوشی چے أنت؟
میر براھمدغ: مردم أگر تاریخءَ بہ چاریت، گڈا ودی إبیت کہ سرکارا ماں بلوچستان مدام بلوچ گوں یکـّا دگرا گٹگیر کنائینتگ أنت۔ میرعالیءَ نواب جؤڑ کنگءِ مقصد ھم ھمیش إنت۔
(هنـّیگیں) سرکارا أولسرا زبان دات کہ آ بلوچستانءِ سرا فوجی آپرئشنا کٹــّینیت و درپدر بیتگیں بگٹیاں پدا ماں ڈیرہ
بگٹی بارت و نندارینیت۔ ألبت شہ بے واکداریءِ سببا سرکارا وتی إے قول پیلو کت نہ کت أنت۔ رندا میر عالی إش برت؛ ماں ڈیرہ بگٹی نندارینت۔ ألمـّا إے کارکرد بلوچستانءِ جیڑواں ٹھینت نہ کنت۔ پمیشا ودی بیت کہ میر عالیءَ ماں ڈیرہ بگٹی نندارینگءِ کارکردا ھچ سیتے نہ دات۔ فوج و مزاحمتکارانءِ نیاما جنگ أنگت برجاہ إنت۔ ھر روچ گئس پائپ تراکینگ بیگا أنت، فوجءِ سرا بیڑ برگ بیگا أنت و راکٹانءِ کپگ، و بمبگواری أنگت برجاہ أنت۔
سرکاری واک ھم ھَئیّا مردماں گرگ؛ بندگا أنت۔ میر عالی شہ ترسا ماں قلاتا بند إنت۔ آئی شہ وتی ٹکءِ مردماں هم ترسگا إنت، پمیشا آوانءِ ترّتابءِ سرا بندش ئی جتگ!
أگر راستیا ڈیرہ بگٹیءِ جاور میر عالیءِ دستا أنت و آئی خیالا دمگ إیمن إنت، گڈا پرچا آزاد رسانکءِ نمایندواں اودا روگءِ إجازتا نہ دات؟ رسانکءِ نمایندہ أگر وت بہ رو أنت؛ بہ چار أنت، گڈا منی خبر راست ثابت إبیت کہ آ 'نو گو إیریا' یے إنت!
ھمشھری: شمئے پیرک نواب گٹیءَ وتی زندگیءِ تھا یک ھوریں قومی گلے جؤڑ کنگءِ ضرورت درشان کـُت۔ نیں شما پارلمنانی سیاستءِ خلافا جنزےءَ راھدربری کنگا إت! باریں سبب چے أنت کہ نشنل پارٹی و مینگل ٹولی شمئے سیاستءِ پلانگریا نہ زیرگا أنت، و ھوریں گلے أڈ کنگءِ واھگ پیلو نہ بیت؟
میر براھمدغ: منی خیالا سلاحبندیں جھد و مزاحمتی جنز راجپھازی سیاستءِ أصلی درؤشم أنت۔ أگر مرچی ألکاپیں وڑےءَ بلوچانءِ پانکجنیا کسے کنگا بہ بیت، گڈا ھما ئی کنگا أنت کہ ماں کوھاں پہ بلوچستانءِ آزادیا جنگا أنت۔ گوں ما نشنل پارٹی یا مینگل ٹولیءِ هؤر نہ بیگا ھچ فرق نہ کنت۔
شھید أعظمءَ یک ھوریں قومی گلے أڈ کنگءِ واھگ ھست أت۔ مرچی 'بلوچ نشنل فرنٹ' ھست إنت۔ إیشیءِ جھدءِ
مقصد بلوچستانءَ رکـّینگ و شہ پاکستانءَ آزاد کنگ إنت۔ من شہ بلوچ قوما دستبندی کناں کہ سلاحبندیں ٹولیانءِ پلانگریا بہ زیر أنت و مزاحمتی راھبندا بہ رو أنت۔ پرچاکہ إسلام آباد پہ بلوچانءِ پجّارءِ گار کنگا تـُـکشگا إنت۔
ھمشھری: باریں ھنوّگيں مزاحمتی جنزا مری و بگٹی ھؤریا بھر زیرگا أنت یا شہ یکـّا دگر گِستا أنت؟
میر براھمدغ: مری مئے برات أنت۔ مئے نزیکی گوں یکـّا دگر باز کوَھن أنت۔ مئے ھند گوں یکـّا دگرئیاں نزیک أنت۔ ما سرپدیں کہ مئے دشمن یکـّین إنت۔ پمیشا پہ مئے عاقبتءِ رکـّینگا مارا ھمگرنچ بیگ پکار إنت۔
ھؤریا إے گپا تچک کنگ ضروری إنت کہ مئے جُنزا إیوکا مری و بگٹی گون نہ أنت؛ إیشیا شہ بلوچستانءِ ھر دمگا مردم ھمراہ أنت۔ ھمے إمبری أپریل ماھا بلوچستان نشنل موومنٹءِ سروک میر غلام محمد بلوچ گوں وتی ھمسنت لالا منیر بلوچ و شیرمحمد بلوچ سیمسری فوجا چکانپت و شھید کت أنت۔ إیش بلوچستانءِ ھما ھندا نندوک إتنت کہ اودا ھچ سردار و یا نوابءِ راج نہ أت۔
من ٹکـّی رواجءِ خلافا نھاں؛ ألبت لوٹاں بہ گشاں کہ کیچ دمگ ھم دیرہ بگٹی و کوھلوءِ وڑا گوں جنزا ھمراہ إنت۔ مرچی سرجمیں بلوچستان آزادیءِ لوٹا گوں ما ھمتوار إنت۔
Source: www.balochinews.com
میر براھمدغ: ھندوستان، أمریکا، میانقومی تپاکی و یورپی تپاکیءِ ھؤریا؛ من شہ سرجمیں دنیاءَ دستبندی کناں کہ مارا
کمک بہ کن أنت تاکہ ھمنچو زیت تر بہ بیت شہ پاکستانءَ وتا نجات دات بہ کنیں۔ أگر یک ملکے مارا کمک بہ دات؛ ما پہ زیرگا ھیئز کنیں۔ پرچاکہ ما زواکیءِ آماچیں و پہ وتی رکـّینگا جنگائیں۔ أمریکاءِ داتگیں سلاحان بلوچانءِ خلافا پاکستان کارمرز کت کنت، گڈا شہ دنیاءَ کمک لوٹگا بلوچ ھم میاریگ نہ بنت۔ألبت تنے وھدی وا مارا ھچ درملکی کمک رسگا نہ إنت۔ پمیشا ما زوراکیءِ جنترا دروشگ بیگائیں۔
ھمشھری: ھنوگاں سروزیر 'یوسف رضا گیلانی' و سروزیر 'منموھن سنگ'ءِ نیاما ماں 'شرم ألشیخ' بیتگیں گدارءِ درگتا بلوچستانءِ تھا ھندوستانءِ دستمانجیءِ گپ دیما آرگ بیت۔ إیشیءِ باروا شما چے گش إت؟
میر براھمدغ: من وا ساریا پدّر کت کہ مارا ھچ ڈنی کمک نہ رسگا إنت۔ ألبت إدا ودی بیگا إنت کہ پاکستانءِ وتی ناسرپدیانءِ سببا دنیاءِ دیما بلوچ قومی جنز نامدارتر بیگا إنت۔
چدا پیسر شہ برطانیاءِ سرکارا لوٹ کنگ بیتگ أت کہ میر خیربیار مریءَ دستگیر بہ کنت و آئیءِ خلافا 'دھشتگری'ءِ کئس ثبت بہ کنت۔ آ کارکردءِ سیت ھم تچکا بلوچ قوم رس إتنت۔دنیاءِ مردم مئے جیڑہءِ باروا شہ پیسرا نیں گيئشتر سرپد أنت۔ مغربی رسانکاں مئے بزگیءِ سرا شہ پیسرا باز گيئشتر خبر شنگ بیگا أنت۔ إیش پہ ما یک نیکیں پالے إنت۔
ھمشھری: شما وتی سلاحبندیں جنگا چے وڑا سرکچ دات کن إت؟
میر براھمدغ: بہ چار؛ مئے 'گوریلا' جنگا دھشتگری جنگے حساب مہ کن إت۔ ما کٹریں مردم نهیں؛ ھنچیں سیاسی مردمیں کہ مئے سرا پہ زور جنگے لڈ ّگ بیتگ۔ سیاسی حقانءِ دستگرگءِ جھدءِ درگتا ما پہ وتی پھازگا جنگائیں۔
ما منـّيں کہ 'ٹکنیک'ءِ حسابا شہ زوراکیں پاکستانی فوجا ما نزورتریں، بلے پدا ھم تنا وھدی کہ ما وتی آزادی پچ نہ گپتگ؛ جنگا برجاہ داریں۔
ھمشھری: خان آف قلات میر سلیمان داؤدءَ ھمے ھنوگاں 'آزاد بلوچستان کونسل' جؤڑ کت۔ إیشیءِ باروا شمئے خیال چے إنت؟
میر براھمدغ: گوں خان قلاتءَ منا تچکیں رابطہ نیست إنت۔ ألبت من پہ آزاد بلوچستانءَ بیوکیں ھر جھدءِ پلانگریا زیراں۔
ھمشھری: گشگ بیگا إنت کہ بلوچ رپبلکن آرمیءَ تو سروکی کنگائے؛ ھنیگاں ماں نصیرآباد دمگا 22 پولیس ھمے گلا چکانپت؛ کشت أنت۔ إے کارکردا شما چونکا روا منـّينت کن إت؟
میر براھمدغ: من بی آر إے یا بی إل إےءِ سروک وا نھاں، بلے آواں وتی برات منـّاں۔ گوں آوانءِ ھر کارکردا ھمسنتاں و آوانءِ پلانگریا زیراں۔
پولیسانءِ چکانپگ و پدا کشگءِ کار گوں یک سرکاری ناروائیا ألمـّا بندوک إبیت۔ شاید آ مزاحمتکار شہ ما گيئشتر زوراکیانءِ آماچ بیتگ أنت و یا شہ ما گيئشتر گوں قومی جُنزا بندوک أنت۔
إدا إے خبر چارگی إنت کہ پولیس پرچا ھما جاگھا کہ شہ ھمودا کہ چکاپنگ بیتگ إتنت؛ شتگ أنت! آواں پہ آزادیا مِڑوکیں بلوچانءِ خلافا لانکارتہ بیتگ۔ سرجمیں بلوچ ساریا گشگ بیتگ أنت کہ پاکستانءِ خدمتگزاریا یلہ بہ دی أنت۔ پدا ھم چکانپوکاں بازیں جفا کش یلہ داتگ إتنت۔
ھمشھری: بزاں تو گچینی مردماں کشگءِ پلانگریا زیرئے؟
میر براھمدغ: من نہ گشگایاں کہ پلانگری إش زیراں۔ ألبت من دلجماں کہ بدییے بیتگ کہ آئی پسّوا إے کار إبنت۔
مں أبکـّواں کہ وھدے یک پنجابی حجام، گدشود و یا اُستادے کشگ إبیت، گڈا پاکستانءِ سرجمیں رسانک جاہ سرّ أنت۔ ألبت بلوچانءِ سرجمیں میتگ فوجءِ بمبگواریانءِ سببا تباہ بیگا أنت، بلے یک خبرے ھم بلوچءِ پلانگریا شنگ نہ بیت!
زاناں بلوچ إنسان نہ أنت؟
ھمے بے میار زاناں فوجی 'ٹارگٹ کلنگ'ءِ آماچ نہ بیگا أنت؟
وھدے مئے ھست و نیست برباد کنگ إبنت؛ مارا زرانک سُرینگءِ حق نیست إنت؟
(پہ ما أبید شہ مزاحمتا) دگہ چے راہ پشت کپتگ؟
حیرانیءِ گپے إنت کہ فوجی زوراکیانءِ باروا مردم بے توار أنت و ھمے زوراکیانءِ پسّوا کارے بہ بیت، گڈا چیھال کن أنت!
ھمشھری: نیں تئی ناکو زھگ –میر عالی ماں ڈیرہ بگٹی سر بیتگ و بگٹی ٹکءِ نواب جؤڑ بیتگ، إے باروا باریں تئی ناوشی چے أنت؟
میر براھمدغ: مردم أگر تاریخءَ بہ چاریت، گڈا ودی إبیت کہ سرکارا ماں بلوچستان مدام بلوچ گوں یکـّا دگرا گٹگیر کنائینتگ أنت۔ میرعالیءَ نواب جؤڑ کنگءِ مقصد ھم ھمیش إنت۔
(هنـّیگیں) سرکارا أولسرا زبان دات کہ آ بلوچستانءِ سرا فوجی آپرئشنا کٹــّینیت و درپدر بیتگیں بگٹیاں پدا ماں ڈیرہ
بگٹی بارت و نندارینیت۔ ألبت شہ بے واکداریءِ سببا سرکارا وتی إے قول پیلو کت نہ کت أنت۔ رندا میر عالی إش برت؛ ماں ڈیرہ بگٹی نندارینت۔ ألمـّا إے کارکرد بلوچستانءِ جیڑواں ٹھینت نہ کنت۔ پمیشا ودی بیت کہ میر عالیءَ ماں ڈیرہ بگٹی نندارینگءِ کارکردا ھچ سیتے نہ دات۔ فوج و مزاحمتکارانءِ نیاما جنگ أنگت برجاہ إنت۔ ھر روچ گئس پائپ تراکینگ بیگا أنت، فوجءِ سرا بیڑ برگ بیگا أنت و راکٹانءِ کپگ، و بمبگواری أنگت برجاہ أنت۔سرکاری واک ھم ھَئیّا مردماں گرگ؛ بندگا أنت۔ میر عالی شہ ترسا ماں قلاتا بند إنت۔ آئی شہ وتی ٹکءِ مردماں هم ترسگا إنت، پمیشا آوانءِ ترّتابءِ سرا بندش ئی جتگ!
أگر راستیا ڈیرہ بگٹیءِ جاور میر عالیءِ دستا أنت و آئی خیالا دمگ إیمن إنت، گڈا پرچا آزاد رسانکءِ نمایندواں اودا روگءِ إجازتا نہ دات؟ رسانکءِ نمایندہ أگر وت بہ رو أنت؛ بہ چار أنت، گڈا منی خبر راست ثابت إبیت کہ آ 'نو گو إیریا' یے إنت!
ھمشھری: شمئے پیرک نواب گٹیءَ وتی زندگیءِ تھا یک ھوریں قومی گلے جؤڑ کنگءِ ضرورت درشان کـُت۔ نیں شما پارلمنانی سیاستءِ خلافا جنزےءَ راھدربری کنگا إت! باریں سبب چے أنت کہ نشنل پارٹی و مینگل ٹولی شمئے سیاستءِ پلانگریا نہ زیرگا أنت، و ھوریں گلے أڈ کنگءِ واھگ پیلو نہ بیت؟میر براھمدغ: منی خیالا سلاحبندیں جھد و مزاحمتی جنز راجپھازی سیاستءِ أصلی درؤشم أنت۔ أگر مرچی ألکاپیں وڑےءَ بلوچانءِ پانکجنیا کسے کنگا بہ بیت، گڈا ھما ئی کنگا أنت کہ ماں کوھاں پہ بلوچستانءِ آزادیا جنگا أنت۔ گوں ما نشنل پارٹی یا مینگل ٹولیءِ هؤر نہ بیگا ھچ فرق نہ کنت۔
شھید أعظمءَ یک ھوریں قومی گلے أڈ کنگءِ واھگ ھست أت۔ مرچی 'بلوچ نشنل فرنٹ' ھست إنت۔ إیشیءِ جھدءِ
مقصد بلوچستانءَ رکـّینگ و شہ پاکستانءَ آزاد کنگ إنت۔ من شہ بلوچ قوما دستبندی کناں کہ سلاحبندیں ٹولیانءِ پلانگریا بہ زیر أنت و مزاحمتی راھبندا بہ رو أنت۔ پرچاکہ إسلام آباد پہ بلوچانءِ پجّارءِ گار کنگا تـُـکشگا إنت۔ھمشھری: باریں ھنوّگيں مزاحمتی جنزا مری و بگٹی ھؤریا بھر زیرگا أنت یا شہ یکـّا دگر گِستا أنت؟
میر براھمدغ: مری مئے برات أنت۔ مئے نزیکی گوں یکـّا دگر باز کوَھن أنت۔ مئے ھند گوں یکـّا دگرئیاں نزیک أنت۔ ما سرپدیں کہ مئے دشمن یکـّین إنت۔ پمیشا پہ مئے عاقبتءِ رکـّینگا مارا ھمگرنچ بیگ پکار إنت۔
ھؤریا إے گپا تچک کنگ ضروری إنت کہ مئے جُنزا إیوکا مری و بگٹی گون نہ أنت؛ إیشیا شہ بلوچستانءِ ھر دمگا مردم ھمراہ أنت۔ ھمے إمبری أپریل ماھا بلوچستان نشنل موومنٹءِ سروک میر غلام محمد بلوچ گوں وتی ھمسنت لالا منیر بلوچ و شیرمحمد بلوچ سیمسری فوجا چکانپت و شھید کت أنت۔ إیش بلوچستانءِ ھما ھندا نندوک إتنت کہ اودا ھچ سردار و یا نوابءِ راج نہ أت۔من ٹکـّی رواجءِ خلافا نھاں؛ ألبت لوٹاں بہ گشاں کہ کیچ دمگ ھم دیرہ بگٹی و کوھلوءِ وڑا گوں جنزا ھمراہ إنت۔ مرچی سرجمیں بلوچستان آزادیءِ لوٹا گوں ما ھمتوار إنت۔
Source: www.balochinews.com
۱۳۸۸/۰۶/۱۶
سرکار پیئشداریت کہ آ جیڑوانءِ گيشینگا پہ دل إنت؛ میر براھمدغ
میر براھمدغ بگٹیءِ داتگیں گالگدار اردو زبانا شنگ بیتگ۔ ما إیشی بلوچیءَ ترّینتگ و پہ گرانقدریں وانوکاں ندر إنت۔ بلوچی نیوز
پارلمنانی سیاستءِ مخالفیں سیاسی راھدربر و بلوچ رپبلکن پارٹیءِ سروک میر براھمدغ بگٹی شہ وتی پیرک (نواب إکبر شھباز بگٹی)ءِ شھادتا رند شہ چیریں جاھےءَ سلاحبندیں جُنزے راھدربری کنگا إنت۔ ھمے ھنـّیگاں 'ھمشھری'ءَ گوں آئی یک خاصیں گند نندے کتگ کہ پہ وانوکاں ندر إنت۔
ھمشھری: پاکستانی سرکار تئی سرا میار لڈیت کہ تو گوں ھندوستانءِ کمکا ماں أفغانستان نشتگئے و پہ بلوچستانءِ جدائیءِ جُنزا راھدربری کنگائے! تئی خیال نہ گشیت کہ پاکستانی سرکار وتی واهگءِ ردا کابلءَ زور پر دات و شہ اودا ترا درانڈیہ کـُت کنت؟
میر براھمدغ: ساریا باز رندا إے خبر شرّیا گیشینتگ کہ من ماں أفغانستان یا دگہ ملکےءَ نھاں۔ ھنوں ھم بلوچستانءَ وتی مردمانءِ نیامایاں۔ ألبت ناسرپدے نھاں کہ مردماں بہ گشاں من کجا چیراں تاکہ 'پنجابی فوج' گوں من ھما بہ کنت کہ گوں منی پیرک نواب أکبر شھباز بگٹیءَ کت ئی۔ نواب صاحب پہ گپ ترانا ھم ساڑی أت و آئیا گوں چودھری شجاعت حسین و مشاھد حسین لھتے گدار ھم کت أنت۔ إیشیءِ بَروَرد آئیا ھمے دیگ بیت کہ فوجی بیڑے شھید کنگ بیت و آئیءِ جسد ھم کٹما دیگ نہ بیت۔
أصلی گپ إیش إنت کہ شہ بلوچستانءِ جیڑواں مردمانءِ دلگوشاں دگہ نیمگےءَ ترّینگءِ مقصدا سرکار ماں أفغانستان منی چیرٹپـّگءِ خبراں سازگا إنت۔ آئی نہ لوٹیت کہ مردم شہ بلوچستانءِ آزادیءِ جُنزا سرپد بہ بنت۔
یک گپے تچگ بہ کناں کہ أگر ضرورت بہ بیت، گڈا من أفغانستان یا دگہ ملکےءَ رَوَگا چکّ پد نہ بیاں۔
إے راستیا زانگ ضروری إنت کہ دنیاءَ وتی سیاست مٹــّینتگ۔ پمیشا شہ دگہ ملکےءَ منا درانڈیہ کنگائینگ شہ پاکستانءِ ھَوبَتا در إنت۔ أگر أفغانستان و یا یورپءَ بہ رواں؛ من دلجماں کہ بلوچ جیڑہءِ باروا سرپدیں مردم منا پاکستانءِ دستا نہ دی أنت۔ پرچاکہ ھنـّی آ سرپد بیتگ أنت کہ بلوچانءِ سرا جنگ پاکستانی سرکارا پہ زور لڈ ّتگ۔ دروغبندیں پاکستانی سرکارءِ 'پروپگنڈا'ءَ دنیا حسابا نہ آرگا إنت و مئے خبرءِ پلانگریا زیرگا إنت۔
کلانیں راجپھاز سردار خیربخش مریءِ زھگ میر خیر بیار مری و گزین مریءِ چکـّا ھمے وڑیں بے بنیں میار ساریا لڈ ّگ بیتگ إتنت، بلے وھدے کہ آ ماں لندن و دبئی واکداریں دادجاھاں برگ بیت أنت، گڈا آوانءِ خلافا ھچ میار ثابت نہ بیت۔
پاکستانی فوجءِ جندا مارا شہ لوگاں در کت، کوھاں راہ دات و تفنگ چست کنگا مارا مجبور کت۔ مئے ھر میتگءِ سرا بمبگواری کت۔ میتگانءِ ھست و نیست برباد کت أنت۔ و مئے اُستمان إش درپدریں زند گوازینگا مجبور کت۔
ھمشھری: ملکءِ بنجاھی سرکارا سنئٹر رضا ربانیءِ سروکیا پہ بلوچستانءِ جیڑوانءِ ٹھینگا یک ٹولییے جؤڑ کت۔ إیشیا 15 شرط وزیر أعظم سید یوسف رضا گیلانیءِ دیما پیئش کتگ أنت کہ منـّگ ھم بیت أنت۔ باریں سرکارءِ إے گامگيجاں شما ستا دی إت و مزاکرتءِ بھرے بیگا شما ساڑی إت؟
میر براھمدغ: من سرپداں ھما ناروائی کہ مرچی بلوچ اُستمانءِ سرا بیگا أنت، آوانءِ دَروَر مشرفءِ دھرا ھم دستا نہ کپیت۔ پی پی پی سرکار پیسریانءِ رند پدا روگا إنت۔ أنگت بلوچستانءِ سرا فوجی 'آپریشن' برجاہ إنت۔ أبید شہ قاضیانءِ إجازتا ھر روچ سیاسی جھدکار دستگیر بیگا أنت۔ پٹاسکاری بنجاہ ھر روچ گيئشتر بیان أنت۔ أگر شمئے خیالا ما أنگت گوں سرکارا بہ نندیں و مزاکرات بہ کنیں، گڈا ألمـّا شما روائیں گپے نہ کنگا إت۔
مزنتریں گپ إیش إنت کہ ما آزادیءِ جنگا مڑگائیں، نہ کہ پرگِنگی وتواجھییئے۔ پمیشا دو دینکارانءِ نیاما ھما وھدی مزاکرات بیت کنت کہ آ پہ دے گرا راضی بی أنت۔ ما شہ پاکستانءَ ھچ نہ لوٹگائیں و نے کہ شہ وتیاں چیزے دیگا ساڑییں۔ ما گـُشگاییں کہ تئے پاکستان پہ زؤر مئے لوگا پـُترتگئے، مارا پہ زؤر گوں وت إت ھؤر ترّینتگ؛ پمیشا شہ مئے لوگا درکپ و بل کہ ما وتی آزادیءِ جارا جنیں!
شہ إیشیا إبید مارا گوں پاکستانءَ ھچ جیڑوے نیست إنت۔ رند شہ آزادیا ما وت شـَوربندیں کہ گوں پاکستانءَ چے وڑیں نزیکییے بہ کنیں۔
ھمشھری: بزاں شما مزاکراتءِ سرجمیں در بستگ أنت؟ چؤش بیت نہ کنت کہ شما سرکارا لھتے دردواریں سوج بہ دی إت تاکہ پہ مزاکراتءِ سوبینیا سرکارھما نیمگا گامگیج بہ بیت!
میر براھمدغ: ھنـّی ما جنگءِ پڑائیں۔ إے درگتا ما گوں سرکارا چٹـا مزاکرات نہ کنیں۔
همے ھنیگان 'ھیرالڈ'ءَ وتی گچینی حالےءَ سرپدی داتگ أت کہ پہ ھنچنائیں مردماں 'ڈیرہ بگٹی'ءَ رَوَگ أنگت مھن إنت۔
نیں سرکار باید ثابت بہ کنت کہ آ بلوچستانءِ جیڑواں ٹھینگا واھوک إنت۔ ألبت أگر پی پی پی بہ واھیت، پدا ھم آئیا إے إجازت نیست إنت کہ بلوچستان جیڑواں بہ ٹھینیت۔ پاکستانی فوج و نوکرشاھی بلوچستانءِ جیڑواں ٹھینگ نہ لوٹ أنت۔
أولسرا پنجابی فوج شہ بلوچستانءَ در بہ کپیت، دستگیریں سیاسی و ھنچنائیں مردم یلہ دیگ بہ بنت و فوجی بنجاہ جوڑ کنگءِ کار أنگار کنگ بہ بنت۔ ھمے داتگیں لوٹ کہ پیلو کنگ بیت أنت، رندا ما چاریں باریں گوں سرکارا خبر کنگ بہ بیت یا نہ، و گوں پاکستانءَ ھؤر زند گوازینت کنیں یا نہ!
شہ ھمے گپاں کمتر دگہ سرحالےءَ ما ھچبر گوں پاکستانءَ گپ نہ کنیں۔
ھمشھری: تئی سرا میار لڈ ّگ بیگا إنت کہ تو شہ ھندوستان کمک زیرگائے؟
پشت کپتگیں بھر دگہ برے۔
Source: www.balochinews.com
پارلمنانی سیاستءِ مخالفیں سیاسی راھدربر و بلوچ رپبلکن پارٹیءِ سروک میر براھمدغ بگٹی شہ وتی پیرک (نواب إکبر شھباز بگٹی)ءِ شھادتا رند شہ چیریں جاھےءَ سلاحبندیں جُنزے راھدربری کنگا إنت۔ ھمے ھنـّیگاں 'ھمشھری'ءَ گوں آئی یک خاصیں گند نندے کتگ کہ پہ وانوکاں ندر إنت۔
ھمشھری: پاکستانی سرکار تئی سرا میار لڈیت کہ تو گوں ھندوستانءِ کمکا ماں أفغانستان نشتگئے و پہ بلوچستانءِ جدائیءِ جُنزا راھدربری کنگائے! تئی خیال نہ گشیت کہ پاکستانی سرکار وتی واهگءِ ردا کابلءَ زور پر دات و شہ اودا ترا درانڈیہ کـُت کنت؟
میر براھمدغ: ساریا باز رندا إے خبر شرّیا گیشینتگ کہ من ماں أفغانستان یا دگہ ملکےءَ نھاں۔ ھنوں ھم بلوچستانءَ وتی مردمانءِ نیامایاں۔ ألبت ناسرپدے نھاں کہ مردماں بہ گشاں من کجا چیراں تاکہ 'پنجابی فوج' گوں من ھما بہ کنت کہ گوں منی پیرک نواب أکبر شھباز بگٹیءَ کت ئی۔ نواب صاحب پہ گپ ترانا ھم ساڑی أت و آئیا گوں چودھری شجاعت حسین و مشاھد حسین لھتے گدار ھم کت أنت۔ إیشیءِ بَروَرد آئیا ھمے دیگ بیت کہ فوجی بیڑے شھید کنگ بیت و آئیءِ جسد ھم کٹما دیگ نہ بیت۔
أصلی گپ إیش إنت کہ شہ بلوچستانءِ جیڑواں مردمانءِ دلگوشاں دگہ نیمگےءَ ترّینگءِ مقصدا سرکار ماں أفغانستان منی چیرٹپـّگءِ خبراں سازگا إنت۔ آئی نہ لوٹیت کہ مردم شہ بلوچستانءِ آزادیءِ جُنزا سرپد بہ بنت۔
یک گپے تچگ بہ کناں کہ أگر ضرورت بہ بیت، گڈا من أفغانستان یا دگہ ملکےءَ رَوَگا چکّ پد نہ بیاں۔
إے راستیا زانگ ضروری إنت کہ دنیاءَ وتی سیاست مٹــّینتگ۔ پمیشا شہ دگہ ملکےءَ منا درانڈیہ کنگائینگ شہ پاکستانءِ ھَوبَتا در إنت۔ أگر أفغانستان و یا یورپءَ بہ رواں؛ من دلجماں کہ بلوچ جیڑہءِ باروا سرپدیں مردم منا پاکستانءِ دستا نہ دی أنت۔ پرچاکہ ھنـّی آ سرپد بیتگ أنت کہ بلوچانءِ سرا جنگ پاکستانی سرکارا پہ زور لڈ ّتگ۔ دروغبندیں پاکستانی سرکارءِ 'پروپگنڈا'ءَ دنیا حسابا نہ آرگا إنت و مئے خبرءِ پلانگریا زیرگا إنت۔
کلانیں راجپھاز سردار خیربخش مریءِ زھگ میر خیر بیار مری و گزین مریءِ چکـّا ھمے وڑیں بے بنیں میار ساریا لڈ ّگ بیتگ إتنت، بلے وھدے کہ آ ماں لندن و دبئی واکداریں دادجاھاں برگ بیت أنت، گڈا آوانءِ خلافا ھچ میار ثابت نہ بیت۔
پاکستانی فوجءِ جندا مارا شہ لوگاں در کت، کوھاں راہ دات و تفنگ چست کنگا مارا مجبور کت۔ مئے ھر میتگءِ سرا بمبگواری کت۔ میتگانءِ ھست و نیست برباد کت أنت۔ و مئے اُستمان إش درپدریں زند گوازینگا مجبور کت۔
ھمشھری: ملکءِ بنجاھی سرکارا سنئٹر رضا ربانیءِ سروکیا پہ بلوچستانءِ جیڑوانءِ ٹھینگا یک ٹولییے جؤڑ کت۔ إیشیا 15 شرط وزیر أعظم سید یوسف رضا گیلانیءِ دیما پیئش کتگ أنت کہ منـّگ ھم بیت أنت۔ باریں سرکارءِ إے گامگيجاں شما ستا دی إت و مزاکرتءِ بھرے بیگا شما ساڑی إت؟
میر براھمدغ: من سرپداں ھما ناروائی کہ مرچی بلوچ اُستمانءِ سرا بیگا أنت، آوانءِ دَروَر مشرفءِ دھرا ھم دستا نہ کپیت۔ پی پی پی سرکار پیسریانءِ رند پدا روگا إنت۔ أنگت بلوچستانءِ سرا فوجی 'آپریشن' برجاہ إنت۔ أبید شہ قاضیانءِ إجازتا ھر روچ سیاسی جھدکار دستگیر بیگا أنت۔ پٹاسکاری بنجاہ ھر روچ گيئشتر بیان أنت۔ أگر شمئے خیالا ما أنگت گوں سرکارا بہ نندیں و مزاکرات بہ کنیں، گڈا ألمـّا شما روائیں گپے نہ کنگا إت۔
مزنتریں گپ إیش إنت کہ ما آزادیءِ جنگا مڑگائیں، نہ کہ پرگِنگی وتواجھییئے۔ پمیشا دو دینکارانءِ نیاما ھما وھدی مزاکرات بیت کنت کہ آ پہ دے گرا راضی بی أنت۔ ما شہ پاکستانءَ ھچ نہ لوٹگائیں و نے کہ شہ وتیاں چیزے دیگا ساڑییں۔ ما گـُشگاییں کہ تئے پاکستان پہ زؤر مئے لوگا پـُترتگئے، مارا پہ زؤر گوں وت إت ھؤر ترّینتگ؛ پمیشا شہ مئے لوگا درکپ و بل کہ ما وتی آزادیءِ جارا جنیں!
شہ إیشیا إبید مارا گوں پاکستانءَ ھچ جیڑوے نیست إنت۔ رند شہ آزادیا ما وت شـَوربندیں کہ گوں پاکستانءَ چے وڑیں نزیکییے بہ کنیں۔
ھمشھری: بزاں شما مزاکراتءِ سرجمیں در بستگ أنت؟ چؤش بیت نہ کنت کہ شما سرکارا لھتے دردواریں سوج بہ دی إت تاکہ پہ مزاکراتءِ سوبینیا سرکارھما نیمگا گامگیج بہ بیت!
میر براھمدغ: ھنـّی ما جنگءِ پڑائیں۔ إے درگتا ما گوں سرکارا چٹـا مزاکرات نہ کنیں۔
همے ھنیگان 'ھیرالڈ'ءَ وتی گچینی حالےءَ سرپدی داتگ أت کہ پہ ھنچنائیں مردماں 'ڈیرہ بگٹی'ءَ رَوَگ أنگت مھن إنت۔
نیں سرکار باید ثابت بہ کنت کہ آ بلوچستانءِ جیڑواں ٹھینگا واھوک إنت۔ ألبت أگر پی پی پی بہ واھیت، پدا ھم آئیا إے إجازت نیست إنت کہ بلوچستان جیڑواں بہ ٹھینیت۔ پاکستانی فوج و نوکرشاھی بلوچستانءِ جیڑواں ٹھینگ نہ لوٹ أنت۔
أولسرا پنجابی فوج شہ بلوچستانءَ در بہ کپیت، دستگیریں سیاسی و ھنچنائیں مردم یلہ دیگ بہ بنت و فوجی بنجاہ جوڑ کنگءِ کار أنگار کنگ بہ بنت۔ ھمے داتگیں لوٹ کہ پیلو کنگ بیت أنت، رندا ما چاریں باریں گوں سرکارا خبر کنگ بہ بیت یا نہ، و گوں پاکستانءَ ھؤر زند گوازینت کنیں یا نہ!
شہ ھمے گپاں کمتر دگہ سرحالےءَ ما ھچبر گوں پاکستانءَ گپ نہ کنیں۔
ھمشھری: تئی سرا میار لڈ ّگ بیگا إنت کہ تو شہ ھندوستان کمک زیرگائے؟
پشت کپتگیں بھر دگہ برے۔
Source: www.balochinews.com
۱۳۸۷/۱۱/۱۲
گلگدارے گوں اُستاد عبدالحمید إیراننژاد ءَ
إے نبشتانک أچ پھرہ زرتگ و وتی راھبندا نبشتہ کتگ۔ بلوچی نیوزسید گرگیج: اُستاد هستیں دَور روچ پہ روچ دیمروی کنان إنت. شمئے خیالا إے دؤرا بلوچی زبان ءِ گوانک ءُ هال رسان؛ هنچوش کہ تاکبند، وانگی (کتاب) ءُ ماهتاکانءِ راه ءُ رهبنداں چے پکار إنت. ءُ گوں چے پیما وتی نبشتواں رد بند دات کن إنت؛ بزاں آ چونیں سسّا ءُ پگری نبشتانکاں وتی تھا جاه بہ دَے اَنت ؟
استاد عبدالحمید إیراننژاد: هنچش کہ زانیں هر زبان ماں چاگرد أثر دؤردات ءُ پیمےءَ وت هم أثر زوریت. گڈا هرزبان باید وتی چاگرد ءِ ضرورتانءِ پوره کنوک بہ بیت . پہ دَروَر به گشاں کہ زهگانءِ زبان وت یک خاصیں رهبندے هست ءُ آوانءِ ضرورتان پوره کنت. همے پیم نوک ورنایاں، ورنایاں ، میانسالاں ءُ پیریناں؛ هنچش علم ءُ تکنولوجی ءِ زبان ، پاکسمایی زبان و نیک راهی زبان هر زبانءِ یک ٹوهیں بهرے شمار کنگ إبنت .
مئے زهگ ، نوک ورنا ءُ ورنا ماں هنچشیں چاگرداں زند گوازینگا أنت کہ اوداں پارسی، اردو، عربی، إنگریزی یا دگہ لهتے زبان وانینگ بوگا أنت ءُ أگر ماتی زبانا پہ جْوانی یات مگر أنت، گڈا مئے زبان وتا قائم داشت نه کنت.
پہ وتی زبانءِ دیما بَرَگا مارا میڈیا پکار إنت؛ چوش کہ راڈیو، ٹلی وژن، ماهتاک، روتاک، هالتاک ءُ کتاب؛ تاکه همیشانءِ وسیلوا ما وتی خاصیں پگرءُ سسّایاں پیش به کنیں. دُردانگیں سیدهاشمی ءَ گوشتگ أت:
راجے کہ بہ بیت گُنگ نه مانیت نه مانیت
مانیت پہ ادارُکے، بلے زندگ ءُ مُردار!
ما أگر یک راجے شمار کنگ بئیں، گڈا بزانیں کہ راجاں خاصیں دود ربیدگ ھست ءُ زباں چہ دود ربیدگ خاصیں بھران یکـّے إنت. دود ربیدگءِ زندگ دارگ یک راجے ءِ زندگ دارگ إنت. زبانا زندگ بدار؛ راج وت زندگ إبیت.
هنوگیں دئورا زبانا زندگ دارگ ءِ راه یا بیگواهیءِ راه باز أنت . هنوں ما کجا یکـّا گچین بکنیں، مئے وتی دستا انت.
یک گپے کہ مئے نبشتانک چہ پیما رد بند دئیگ بہ بنت، إیشیا من إیوکا گیشّینت نه کناں. باید انت زبان زانت هور بہ بنت ءُ پہ زبانا یک خاصین رهبندے در به گیج أنت. چیاکہ سیاهگ زبان ءِ ضرورت انتءُ داں سیاهگ یک رهبند کنگ مہ بیت زبان ءِ وانینگ هم گرانیں کارے بیت؛ هرکس وتی جندءِ راهبندا بہ زوریت گڈا زبان پہ رهبند نہ بیت.
ألبت هنی أگر ما بچاریں، گڈا گندیں کہ صدءِ توکا هپتاد کس یک پیما نبیس أنت. أگر ما زبان کوّاساں یک جاگہ به کنیں ءُ آ پشت کپتگین مردمان سر سوج بہ کن أنت، گڈا مئے زبانءِ سیاهگءِ رهبند یکے إبیت. أگر إے کار چہ مروچیءَ زی بہ بیتیں باز گِهتر أت. همینچو وهد گیئشتر بہ گوَزیت، تاوان گیئشتر إبنت.
جستءِ إے بهر کہ کجام پگرءُ سسّایان ماں نبشتانکاں جاگہ بدییں! إے بهرءِ پسو إیش إنت کہ مارا هنّی إینچو جوازت نیست کہ ما په هریک پارٹییےءَ خاصیں تاکبندے بہ کـَشّیں. ألبت ما یک تاکبندےءَ چنت بهر کت کنیں. چوش که پہ زهگاں، نوک ورنایاں، ورنایاں، جنینان ءُ إے دگراں. پہ إے کلـّین گروهانءِ پگرءُ سسّاءِ دیما برگا همایانءِ ضرورتانءِ همردیا نبشتانک پیش به کنیں ۔ إے کارءِ جوانی إیش إنت کہ هرکس چہ وتی ضرورتاں أبید دگرانی ضرورتاں هم پوه إبیت.
ما پہ وتی تاکانءِ ڈولداریءَ چہ دگہ زباناں هم سیاهگ رجانک (ترجمه) کت کنیں ءُ یاکہ وتی نبشتانکانءِ بستارا همنچو دیما بہ بریں کہ درین هم چہ مئے نبشتانکاں سوب چست بہ کن أنت.
سیدگرگیج : اُستاد، کسانیں زهگانءِ چاگردا دگہ زبانانءِ کارپد باز بوتگ أنت ءُ نوکین دئورا دیما آتکگیں وسیلہ ءُ أزباب روچ در روچ دیما آیگا أنت. زهگانءِ تب ءُ هیل گوں دگہ زبانان همگرنچ بوتگ أنت. همے پیما آوانءِ دود ربیدگ هم یکجاه أنت. پہ مثال کامپیوتر ءُ لیبی چیز أنت.
بارین هنچیں رهبند هست که إیر کنگ بہ بیت تا په زهگان إیشانءِ کارمرزی آسان بہ بیت ءُ هیل کنگا گیئشتر هُبناک بہ بنت؟
شمئے خیالا بلوچ چے وڑا گوں إے أزباب ءُ وسیلوان همراه به بنت؟
استاد عبدالحمید إیراننژاد: هنچش کہ زانیں هر زبان ماں چاگرد أثر دؤردات ءُ پیمےءَ وت هم أثر زوریت. گڈا هرزبان باید وتی چاگرد ءِ ضرورتانءِ پوره کنوک بہ بیت . پہ دَروَر به گشاں کہ زهگانءِ زبان وت یک خاصیں رهبندے هست ءُ آوانءِ ضرورتان پوره کنت. همے پیم نوک ورنایاں، ورنایاں ، میانسالاں ءُ پیریناں؛ هنچش علم ءُ تکنولوجی ءِ زبان ، پاکسمایی زبان و نیک راهی زبان هر زبانءِ یک ٹوهیں بهرے شمار کنگ إبنت .
مئے زهگ ، نوک ورنا ءُ ورنا ماں هنچشیں چاگرداں زند گوازینگا أنت کہ اوداں پارسی، اردو، عربی، إنگریزی یا دگہ لهتے زبان وانینگ بوگا أنت ءُ أگر ماتی زبانا پہ جْوانی یات مگر أنت، گڈا مئے زبان وتا قائم داشت نه کنت.
پہ وتی زبانءِ دیما بَرَگا مارا میڈیا پکار إنت؛ چوش کہ راڈیو، ٹلی وژن، ماهتاک، روتاک، هالتاک ءُ کتاب؛ تاکه همیشانءِ وسیلوا ما وتی خاصیں پگرءُ سسّایاں پیش به کنیں. دُردانگیں سیدهاشمی ءَ گوشتگ أت:
راجے کہ بہ بیت گُنگ نه مانیت نه مانیت
مانیت پہ ادارُکے، بلے زندگ ءُ مُردار!
ما أگر یک راجے شمار کنگ بئیں، گڈا بزانیں کہ راجاں خاصیں دود ربیدگ ھست ءُ زباں چہ دود ربیدگ خاصیں بھران یکـّے إنت. دود ربیدگءِ زندگ دارگ یک راجے ءِ زندگ دارگ إنت. زبانا زندگ بدار؛ راج وت زندگ إبیت.
هنوگیں دئورا زبانا زندگ دارگ ءِ راه یا بیگواهیءِ راه باز أنت . هنوں ما کجا یکـّا گچین بکنیں، مئے وتی دستا انت.
یک گپے کہ مئے نبشتانک چہ پیما رد بند دئیگ بہ بنت، إیشیا من إیوکا گیشّینت نه کناں. باید انت زبان زانت هور بہ بنت ءُ پہ زبانا یک خاصین رهبندے در به گیج أنت. چیاکہ سیاهگ زبان ءِ ضرورت انتءُ داں سیاهگ یک رهبند کنگ مہ بیت زبان ءِ وانینگ هم گرانیں کارے بیت؛ هرکس وتی جندءِ راهبندا بہ زوریت گڈا زبان پہ رهبند نہ بیت.
ألبت هنی أگر ما بچاریں، گڈا گندیں کہ صدءِ توکا هپتاد کس یک پیما نبیس أنت. أگر ما زبان کوّاساں یک جاگہ به کنیں ءُ آ پشت کپتگین مردمان سر سوج بہ کن أنت، گڈا مئے زبانءِ سیاهگءِ رهبند یکے إبیت. أگر إے کار چہ مروچیءَ زی بہ بیتیں باز گِهتر أت. همینچو وهد گیئشتر بہ گوَزیت، تاوان گیئشتر إبنت.
جستءِ إے بهر کہ کجام پگرءُ سسّایان ماں نبشتانکاں جاگہ بدییں! إے بهرءِ پسو إیش إنت کہ مارا هنّی إینچو جوازت نیست کہ ما په هریک پارٹییےءَ خاصیں تاکبندے بہ کـَشّیں. ألبت ما یک تاکبندےءَ چنت بهر کت کنیں. چوش که پہ زهگاں، نوک ورنایاں، ورنایاں، جنینان ءُ إے دگراں. پہ إے کلـّین گروهانءِ پگرءُ سسّاءِ دیما برگا همایانءِ ضرورتانءِ همردیا نبشتانک پیش به کنیں ۔ إے کارءِ جوانی إیش إنت کہ هرکس چہ وتی ضرورتاں أبید دگرانی ضرورتاں هم پوه إبیت.
ما پہ وتی تاکانءِ ڈولداریءَ چہ دگہ زباناں هم سیاهگ رجانک (ترجمه) کت کنیں ءُ یاکہ وتی نبشتانکانءِ بستارا همنچو دیما بہ بریں کہ درین هم چہ مئے نبشتانکاں سوب چست بہ کن أنت.
سیدگرگیج : اُستاد، کسانیں زهگانءِ چاگردا دگہ زبانانءِ کارپد باز بوتگ أنت ءُ نوکین دئورا دیما آتکگیں وسیلہ ءُ أزباب روچ در روچ دیما آیگا أنت. زهگانءِ تب ءُ هیل گوں دگہ زبانان همگرنچ بوتگ أنت. همے پیما آوانءِ دود ربیدگ هم یکجاه أنت. پہ مثال کامپیوتر ءُ لیبی چیز أنت.
بارین هنچیں رهبند هست که إیر کنگ بہ بیت تا په زهگان إیشانءِ کارمرزی آسان بہ بیت ءُ هیل کنگا گیئشتر هُبناک بہ بنت؟
شمئے خیالا بلوچ چے وڑا گوں إے أزباب ءُ وسیلوان همراه به بنت؟
استاد عبدالحمیدایراننژاد: هنچش کہ پیسرا گشگ بوت، هر زبان چہ وتی چاگردا أثر زوریت ءُ هم أثر دؤر دات. مروچییں دئورا وڑوڑیں ازباب، وسءُ بود هست إنت کہ راج چہ آیاں پہ وتی پگرءُ أندیشانءِ دیما برگا رندگری کن أنت. مارا هم باید إنت کہ چہ إے چیزاں نپ به زیرین.
چش کہ کامپیوتر هنوگیں دئورا هر لوگا گندگ إبیت. أگر مئے کوّاس ءُ زانتکار جهد به کن أنت، گڈا آ توان أنت کہ هنچشیں برنامه نبشته ءُ پیش به کن أنت دانکہ کامپیوتر آوان ماں بلوچی زبانا ترّینت به کنت. هنچش کہ گندیں بلوچی آب ماں کامپیوتر هؤرکنگ بوتگ أنت ءُ ما آسودگیءَ آوان کارمرز کت کنیں.
أگر مئے زانتکار ماں بلوچی زبانا برنامه نویسی به کن أنت، باز فایده إبیت. یا بلوچی زبانا پہ زهگاں فلم جوڑ کنگ بہ بیت کہ زهگان نیکیں پنت ءُ سر سوج به کن أنت. یا دگہ زبانانءِ فلم بلوچیءَ ڈب کنگ بہ بنت؛ إے وڑا پہ زبانا زهگانءِ هدوناکیا گیئشتربه کن أنت. ألبت هما جوانیں فلم کہ جوانیں کردار پیش کن أنت نے کہ هر پیمین فلم.
هما پارسی، اُردو ءُ إنگریزی فلمان ماں بلوچی ڈب کنگا مروچاں لهتے کس گلائیش أنت یا که کتگ أنت؛ إیشانءِ گیئشتریں بهر بیکار أنت. إے ٹوهیں ذمواریا باید زبان زانت ءُ کوّاس وتی جامی کوپگاں بہ زورأنت، هرکس سروت ءُ پہ زرّءِ ودی کنگا إے کارا مکنت. چیا کہ وهدے یک کارےءِ تها بے رهبندی رواج گپت گڈا آییءِ گارکنگا باز وهد ءُ بازیں زرّ لوٹیت. إے چیز مئی راج ءِ گوْرا نیست أنت.
ما شری سرا زانیں کہ إے کاران هما قوم دوست کرت کن أنت کہ آیانءِ مالی جاور جوان به بنت ءُ دست إش پچ به بنت، نے کہ أدیب ءُ زبان کوّاس کہ وت نمر نزندیں مالی جاورانءِ آماچ أنت. أگر إے هم هؤر بہ بنت وا شرتر إنت، چیاکہ پیشی بلوچاں گوشتگ "هُرّے هُرّے کاسگی پُرّے".
بلوچی زبانءِ أهدیگیں قصه، أسپانک، شعر، سوت، چاچا ءُ إیدگہ چیزاں جم کنگ ءُ نزّ آرگ بہ بنت تا که پیمے نہ پیمے پہ اُستمانءَ سر بہ بنت.
بلوچی زبان ءِ پڑ پرْاه ءُ شاهگان إنت. بازیں جوانیں چیز هست أنت. إگر ما پہ آیانی چنگ ءُ نزّارگا جهد مہ کنیں آ گار إبنت. مروچیگیں دئور یک خاصیں دؤرے إنت. أگر ما دستان مہ سُرینیں، باندات چہ گوشاں ما میاریگ کنگ بئیں۔
ما شرّ زانیں کہ یک پارٹییے إیوکا زبانا دیما برت نه کنت. باید إنت هر کس وتی ذمّوا پہ شری بہ ماریت. مئے ملا ءُ زانتکاراں هم باید إنت کہ وتی واز ءُ سر سوجاں بلوچی زبانا بہ گش أنت، نے کہ هنوگیں ڈولا. هنون ملا بلوچی وا بیها نه کن أنت ءُ أگر تایے تایے بلوچی واز کنت، گڈا هنچش کنت کہ مردم نه زانت که واجہ کجام زبانا گپا إنت.
بلوچ واننده ءُ هنچوشین بلوچی کن أنت کہ گپان إش مردم سرپد نہ بنت. وت ماں وتا سرکچ ور أنت، بلے دگہ نه زان أنت بارین واجہ پارسی گپا إنت یا بلوچی. إیشانءِ سببا أگر مارا شگان به جن أنت کہ بلوچی زبانے نہ إنت، گڈا ما بد مہ بریں.
أگر ما وتی زبانا شرءُ ألکاپ مکنیں. آیوکیں پدریچ مارا میاری کن أنت ءُ مارا زبانءِ دشمن زان أنت.
من چہ وتی نیک راهی واجهاں، واننده ءُ درس ونتگاں دستبندی کناں کہ زبان ءِ نیمگا خاصیں دلگوش گوْر به کن أنت، چیاکہ ما پہ شری زانیں "بلوچی مئی وتی شهدیں زبان أنت".
چش کہ کامپیوتر هنوگیں دئورا هر لوگا گندگ إبیت. أگر مئے کوّاس ءُ زانتکار جهد به کن أنت، گڈا آ توان أنت کہ هنچشیں برنامه نبشته ءُ پیش به کن أنت دانکہ کامپیوتر آوان ماں بلوچی زبانا ترّینت به کنت. هنچش کہ گندیں بلوچی آب ماں کامپیوتر هؤرکنگ بوتگ أنت ءُ ما آسودگیءَ آوان کارمرز کت کنیں.
أگر مئے زانتکار ماں بلوچی زبانا برنامه نویسی به کن أنت، باز فایده إبیت. یا بلوچی زبانا پہ زهگاں فلم جوڑ کنگ بہ بیت کہ زهگان نیکیں پنت ءُ سر سوج به کن أنت. یا دگہ زبانانءِ فلم بلوچیءَ ڈب کنگ بہ بنت؛ إے وڑا پہ زبانا زهگانءِ هدوناکیا گیئشتربه کن أنت. ألبت هما جوانیں فلم کہ جوانیں کردار پیش کن أنت نے کہ هر پیمین فلم.
هما پارسی، اُردو ءُ إنگریزی فلمان ماں بلوچی ڈب کنگا مروچاں لهتے کس گلائیش أنت یا که کتگ أنت؛ إیشانءِ گیئشتریں بهر بیکار أنت. إے ٹوهیں ذمواریا باید زبان زانت ءُ کوّاس وتی جامی کوپگاں بہ زورأنت، هرکس سروت ءُ پہ زرّءِ ودی کنگا إے کارا مکنت. چیا کہ وهدے یک کارےءِ تها بے رهبندی رواج گپت گڈا آییءِ گارکنگا باز وهد ءُ بازیں زرّ لوٹیت. إے چیز مئی راج ءِ گوْرا نیست أنت.
ما شری سرا زانیں کہ إے کاران هما قوم دوست کرت کن أنت کہ آیانءِ مالی جاور جوان به بنت ءُ دست إش پچ به بنت، نے کہ أدیب ءُ زبان کوّاس کہ وت نمر نزندیں مالی جاورانءِ آماچ أنت. أگر إے هم هؤر بہ بنت وا شرتر إنت، چیاکہ پیشی بلوچاں گوشتگ "هُرّے هُرّے کاسگی پُرّے".
بلوچی زبانءِ أهدیگیں قصه، أسپانک، شعر، سوت، چاچا ءُ إیدگہ چیزاں جم کنگ ءُ نزّ آرگ بہ بنت تا که پیمے نہ پیمے پہ اُستمانءَ سر بہ بنت.
بلوچی زبان ءِ پڑ پرْاه ءُ شاهگان إنت. بازیں جوانیں چیز هست أنت. إگر ما پہ آیانی چنگ ءُ نزّارگا جهد مہ کنیں آ گار إبنت. مروچیگیں دئور یک خاصیں دؤرے إنت. أگر ما دستان مہ سُرینیں، باندات چہ گوشاں ما میاریگ کنگ بئیں۔
ما شرّ زانیں کہ یک پارٹییے إیوکا زبانا دیما برت نه کنت. باید إنت هر کس وتی ذمّوا پہ شری بہ ماریت. مئے ملا ءُ زانتکاراں هم باید إنت کہ وتی واز ءُ سر سوجاں بلوچی زبانا بہ گش أنت، نے کہ هنوگیں ڈولا. هنون ملا بلوچی وا بیها نه کن أنت ءُ أگر تایے تایے بلوچی واز کنت، گڈا هنچش کنت کہ مردم نه زانت که واجہ کجام زبانا گپا إنت.
بلوچ واننده ءُ هنچوشین بلوچی کن أنت کہ گپان إش مردم سرپد نہ بنت. وت ماں وتا سرکچ ور أنت، بلے دگہ نه زان أنت بارین واجہ پارسی گپا إنت یا بلوچی. إیشانءِ سببا أگر مارا شگان به جن أنت کہ بلوچی زبانے نہ إنت، گڈا ما بد مہ بریں.
أگر ما وتی زبانا شرءُ ألکاپ مکنیں. آیوکیں پدریچ مارا میاری کن أنت ءُ مارا زبانءِ دشمن زان أنت.
من چہ وتی نیک راهی واجهاں، واننده ءُ درس ونتگاں دستبندی کناں کہ زبان ءِ نیمگا خاصیں دلگوش گوْر به کن أنت، چیاکہ ما پہ شری زانیں "بلوچی مئی وتی شهدیں زبان أنت".
Edited by www.balochinews.com
۱۳۸۷/۱۰/۰۴
لیاریءَ دیوانے و گدارے گون غلام محمد بلوچ۔ چمشانک: ولید گربنی
مروچان موبائل فونان إنقلاب آرتگ۔ إیشانءِ برکتا بازین دیرین ھند و کلّگانءِ مردم گون شھریان ھؤر أنت۔ کجا ھئور إبیت، کجا لیڑ یا پیتکوکے چست إبیت، کجا سیرے یا کپتے کپیت مردم رسگا سھیگ بنت۔ چؤ کہ ٹلوژنان پہ إشیانءِ کارمرزیا مدام برقءِ بیگ ضروری نہ إنت۔ کلاکے یا دوءَ موبائل فونانءِ بئٹری چارج بنت۔ پدا کیسگا بہ کن ئی و رھیج گر۔ ھمے برکتا بازین کسان کہ پیسرا من نہ دیستگ بیتگ أنت و یوکا آوانءِ شرّین نام إشکتگ إتنت؛ إے رندیین ترّتابءِ دورانا گون آوان گپ بیت۔ و یک و دو کسان گِندُک ھم بھتا آتک۔ واجہ صبا دشتیاریءِ پُر مڑائین أولی گندکءِ نز آرتگین حال من شمارا پیئسرا داتگ أت۔ منی گونڈین گند نندے گون واجہ غلام محمد ھم بیت۔کراچیءَ سر بیگءِ أولی ھفتگا من روچتاک توارءِ تھا جارے دیست کہ میر عبدالنبی بنگلزئیءِ زندگیءِ سرا دیوانے نبیل گبول 'ھال' نوکین لین-لیاریءَ بیگا إنت۔ و گون إیشی بلوچ نشنل فرنٹءِ گچینی سروک تران کن أنت۔ من شئور بست کہ إے دیوانا بھر بہ زیران۔ یک سببے إیش أت کہ بازین سال پر گوَستگ إتنت کہ من بلوچانءِ مزنین مچّییے دیم پہ دیما نہ دیستگ أت۔ و دومی سبب بلوچ لیڈران چہ نزیکا گندگ أت۔
من وتی دو گچینی دوستانءِ ھمراھیا بیگاہءِ کلاک 4ءَ وتا مان دیوانجاھا رسینت۔ گندان أنگت سرجمین 'ھال' خالی إنت۔ گڈا سنگتان شئور دات کہ ھداروکے دگہ جاھے پہ کسےءِ گندگا روین، پاکستانی وھدءِ کلاک 4ءَ چھر کنین۔ آوان لوٹ إت بہ گش أنت کہ پاکستانءَ أگر کلاک چار کسے بہ گشی بزان پنچ ونیم یا شش۔ –ألبت صبا دشتیاری وھدءِ پابند أت۔ آئي منا 10ءَ گشتگ أت، گڈا وھدءِ سرا ھمودا أت۔
ما رندترا چھر کت و دیستین کہ أنگت دیوان بنگیج نہ أت، ألبت نوکی مردم آیان إتنت۔ ما ھم وتی کئوش کشّت أنت و یک کرّا نشتین۔ دیر نہ گوست کہ واجہ غلام محمد 'ھال'ءِ توکا پترت۔ تو بگش ھالءِ تھا نندوکین گون پھکین مردمان آئی یک پہ یکـّا سلام علیک بیت۔ من وتی دلا گشت 'إیشیا گش أنت مردمی لیڈر کہ چہ مردمان وتا دیر نہ داریت'۔
وھدے واجہ غلام محمد دیمی نیمگا چیرگپتگین پتـّرءِ سرا نشت، گڈا من نزیکا شتان و وتا گون واجھا بچاروکی کت۔ پدا گون آئی سرگوشی تران کت۔ سبب إیش أت کہ لاؤڈ إسپیکرانءِ سرا زیملے إیر أت و توارئی سک برز أت۔
وتی گپانءِ توکا من واجہءِ جھد ستا دات و پہ آئیءِ سوبینیا دلءِ نیکین واھگ درشان کت أنت۔ پدا واجہءِ منـّت ھم گپ أنت کہ آئی بلوچان چہ بزّگیا رکـينگءِ جھدا بازین دلسیاھی و لٹ کٹ اوپار کتگ۔
چہ پھکان گيئشتر من واجہءِ منـّت گپت کہ مغربی بلوچستانءِ نیمگا آ گون سنگتان دلگوش گوَر کنگا إنت۔ إیشی پہ بلوچانءِ عاقبتا نیکین پالے إنت۔
واجہ غلام محمد بلوچ درّآئینت ' إے گر بند و لٹ کٹ مئے جھدءِ بھرے أنت۔ إیشانءِ سببا مئے دلپروش بیگ پہ ما حرام إنت۔ ھرچے کہ ما کنگائین مئے فرض و پہ مئے راجءِ بانداتا ضروری إنت۔ مارا وتی گامان أنگت تیزتر کنگءِ ضرورت إنت'۔
واجھا وتی خبر گيئش کت و درین ملکان جاہ منندین بلوچانءِ ھمکوپگی ستا دات، و امید درشان کت کہ ھمے وڑا آنگو جاہ منندین بلوچ وتی جھدا برجاہ بہ دار أنت و خاص إنسانی حقانءِ لگتمالیءِ خلافا توار چست بہ کن أنت۔ چیاکہ مروچی بلوچستانءِ ھر میتگا بلوچءِ إنسانی حق لپاشگ بیگا أنت۔
من قول دات کہ واجہءِ کلوا پہ ھما سنگتان کہ من زانان رسینان۔ ألبت یک دگہ دسبندییے من چہ واجھا کت آ إیش أت کہ مغربی بلوچستانءِ درگتا و پہ اودءِ چست إیرانءِ سرکچ ورگا ضروری إنت کہ آوان گون مغربی بلوچستانءِ اُستمانی سیاسی گلےءَ رابطہ بہ بیت، تا په آوان پدّر بہ بیت کہ کجا جیڑہ سیاسی و ضروری إنت، و پلانگری ئی زیرگ بہ بیت؛ کجا دشمنانءِ سازتگینے إنت و چه آئی وتا دیر داشت بہ کن أنت۔
کمے وھدا رند دیوان بنگیج بیت و ترانکار گوانک جنگ؛ إسٹئجءِ سرا نندارینگ بیت أنت۔ بازین بلوچان کئمرا گون أت و عکس کشـّگا إتنت۔ یکـّے چہ عکس گروکان واجھین کامریڈ عبدالواحد أت۔ وھدے بلوچی زبان، لبزانک، کتاب و نبشتانکانءِ نام کیئت، گڈا کامریڈ عبدالواحدءِ نام گون إنت۔ ألبت من آئی دیم پہ دیما ھچبر نہ دیستگ أت۔ من ھمدا چہ یکـّےءَ جست کت، گڈا آئی منا گشت۔ پدا من گون واجھا سلام علیک بیتان۔
دیوانءِ گپ جنوکان عبدالنبیءِ زندگیءِ سرا چمشانک دات۔ چہ وانگءِ زمانگا، پدا بی إس او –عوامیءِ چيرمینی و 1970ءِ دھرءِ سلاحبندین جنگا آئیءِ بھر زیرگ؛ چہ إیشی رند أفغانستانءَ روگ و نین بندیگ بیگءِ دہ سالانءِ کبل بیگا ما سرپد بیت إنت۔
گپ جنوکان یک براھوی یے زھر گپتگ أت که پرچا آرا پیسر چہ دگہ یک گپ جنوکےءَ په گپ جنگا توار إش کتگ أت۔ زانتکاران گشتگ 'جوش ھوشا بارت'۔ شاید ھمے سبب أت کہ إے واجھکارا چے گشت، من سرپد نہ بیتان؛ آ بہ زانت و آئیءِ خدا۔
من تا دیوانءِ گڈی دمانا ھمودا مھتل بیتان و گپ جنوکانءِ سرجمین تران اشکـُت أنت۔ ھالءِ چپ چاگردا چم شانک دات أنت و مردمانءِ حسابءِ أندازہ جت۔ چہ دوصد کسا گيئشتر گندگ نہ بیگا إتنت۔ من دیم گون وتی سنگتےءَ کت و گشت ' مئے جھدکاران مان لندنءَ چہ إیشی مزنترین مچّی سرجم کتگ۔ إے جلگھین کراچی گون نزیک دو میلین بلوچان و مچیّا دوصد مردم!' من وتی حیرانی درشان کت۔
آئی جواب ترّینت " من تئی حیرانیا أنگت گيئش بہ کنان؛ إے دوصدین مردمانءِ توکا 15 کسان گيئش إدءِ –لیاریءِ- بلوچ نہ أنت۔ کل چہ گولیمار، جھانگیر روڈ، ملیر و دگہ ھندان آتکگ أنت"۔
آئی وتی گپ گيئش کت "لیاریءِ مردم 'گنگ وار'ءَ دلپروش کتگ أنت"۔
من دلا فکر کت شاید ھمے سبب أت کہ چہ گپ جنوکان یکـّے ھم وتی دلءِ خبرا سرجمیا درشان کنگا مارگ نہ بیت۔ پھک وتی گال و گالبندان دزّگا إتنت۔ گشیگا مزنین زورے سرا ھست أت۔
آ زمانگا کہ لیاریءَ بلوچانءِ مچّی إبیت أنت، اودا تران کنوکانءِ گپانءِ إشکنگا رند مردم یک دگہ شخصیتے جوڑ إبیت أت۔ آوانءِ گپانءِ گوشدارگا دل سیر نہ بیت أت۔ وھدے بی إس اوءِ یاسین بلوچ، کھورخان بلوچ، صمد بلوچ و سنگتانءِ تران مردمان گوش داشت أنت، گڈا ھرکس مارگا أت کہ آوانءِ خبر چہ زانتءِ ڈگارا رونگ بيتگ إتنت۔
Rights reserved by www.balochinews.com
۱۳۸۷/۰۸/۰۴
وقت وت ثابت کنت کہ زرداری وتی قولان پیلو کنت یا نہ -میر غزین مری
دلگوش: پہ إے گپ ترانءِ أدبی کنگا لھتے خبرانءِ جاہ ٹگلینتگ أنت۔ ألبت جھد ھمے کتگ کہ سرجمین خبر گون أصلی مانایان شنگ کنگ بہ بنت۔ أگر کسے ردییے بہ گندیت، گڈا شمئے منتوار بیین کہ مارا رسگا سھیگ بہ کن أنت تا ردی شر کنگ بہ بنت۔
سمندر آسکانی: عزت مندین گوشداروکان۔ دروت۔ و دراہ بات إت۔ مروچیین مئے مھمان واجہ نوابزادہ غزین مری إنت کہ چہ دبئیءَ آنلائن إنت، ما آئیا چہ وتی و وتی گوشداروکانءِ نیمگا وش آتک کنین۔
میر غزین مری: شمارا وش آتک کنان؛ باز مھربانی۔
سمندر: مھربانی واجہ۔ واجہ مئے أولی جست چہ شما إے بیت کہ پاکستانءِ حکومتان شصت سالءِ دراجین عمرا پنچ رندا بلوچءِ توارءِ بند کنگا بلوچءِ قتل عام کت۔ ھر پدی کہ نوکین حاکم حکومتا کا أنت چہ بلوچان معافی لوٹ أنت، رند چہ معافیءَ ھچ بدلییے گندگ نہ بیت؛ بارین إے نوکین حکومتءِ گورا بلوچ چے اُمیدے بہ دار أنت؟
میر غزین مری: (هو) سلسلہ ئے چلگا إنت. مشرف بہ بیت یا دگہ؛ زیادتی ھم کنگا أنت ومعافی ھم لوٹ أنت۔ و ھما معافیءَ رندا دبارہ زیادتی شروع کن أنت۔
ھمے سوال دگہ صحافیان ھم پؤل کرتگ۔ مئے جواب ھمش إنت کہ إے زرداری صاحبا گون کہ مئے ملاقات بوتگ إے مردا ھم قبول کرتگ کہ گون بلوچستانءَ بلکل زیادتی بوتگ و گون ما کمٹمنٹ کرتگ (مارا زبان ئی داتگ) کہ إے زیادتیانءِ أزالہ کنگءِ کوشش کنت۔
زیادتیءِ بنیادی وجہ بلوچستانءِ وسائل أنت. ھما وسیلوان بلوچ رکّینگءِ کوشش کنگا أنت؛ بلوچ وتی حقءِ سرا أنت۔ پنجاب و إسٹبلشمنت کہ ھست أنت بلوچستانءِ ھرچے معدنیات أنت، إیشان إکسپولائٹ کنگا أنت (په وت در کنگا أنت)۔
إے گورنمٹا منّتگ کہ بلوچانءِ مطالبہ جایزین أنت، وتی حقءِ سرا اوشتاتگ أنت۔
نون وقت وت ثابت کنت و ما گندان کہ إے گورنمنٹ وتی کمٹمنٹا آنر کرت کنت (وتی خبرانءِ سرا اوشتیت) یا آئیءِ جندءِ نیتا فرق کیئت یا دگہ ادارہ، إسٹبلشمنٹ آئی تھا رکاوٹ پیدا کن أنت؛ وقت وت حالان دات۔
سمندر: جی واجہ۔ ھنچو کہ گندگ بیت ھر وقت معافی لوٹگ بوتگ، ھر وقت گشگ بیت کہ بلوچستانءَ حق دیگ بیت؛ بلے ھر رندا خاموشی بیت، ھر رندا بلوچ جنگ بنت۔ ما ھنچو گندگائین کہ بلوچءَ جنگا أنت۔ إے حکومتءِ توکا ھچ دابین تبدیلی نیاتکگ۔ ھما مردم کہ در پہ در أنت آپریشنءِ سببا، آ أنگت ھما جاھا بزگ و بد بختی زند گوازینگا أنت۔ ھما شپانک کہ کوہءِ توکا أنت آ بمباری بیگا أنت۔ آ مردم کہ وتی گپا کن أنت آ جیلانءِ توکا بند أنت؛ أنگت آزاد نہ بوتگ أنت۔ إے (ردا) باز خاموشی گندگ بیت۔
واجہ شما إے بابتا چے گش إت؟
میرغزین مری: ۔۔۔ واجہ شما وت پیسرا گشت کہ ھر حکمرانے کیئت معافی لوٹیت؛ چه إیشیا أندازہ ھمے بیت۔ أور إے ثابت بوگا إنت کہ آ وتی غلطیءَ إحساس کنگا أنت و زان أنت کہ آ غلطت أنت۔ نون کہ آئی سرا عمل نہ بیگا إنت. چوکہ شما وت ذکر کرت کہ بمباری بوگا إنت، گمشدہ مردمانءِ ھچ معلومات نیست!
یقینن فوج إنت یا دگہ إسٹبلشمنت کہ ھست أنت، حکومتا گون إتفاق نہ کنگا أنت؛ حکومت ضرور بے بس إنت آیانءِ دیما۔
سمندر: واجہ تئی خیالا إے کجام طاقتے ھست کہ نہ إلّیت کہ بلوچستانءِ جیڑہ حل بہ بیت؟
میر غزین مری: بابا إے طاقت چؤ ڈکوکین (چيرین) طاقتے نہ إنت، ظاھرین طاقتے؛ وردیءَ إنت۔ وردیءِ (واھند) ھنچینے کہ آ کل پاکستانءَ وتی جاگیر سمجگا (لیکگا) إنت۔ آ نہ پیپلز پارٹیئے إنت، نہ مسلم لیگے إنت نہ دگہ پارٹیئے إنت۔ تا ھما وقتا پارٹی ھمائیءِ مقاصدا إستعمال بیت، آئیءِ ضرورتان پورہ کنت و آیانءِ مفادءِ مطابق کار کنت؛ صحیح إنت۔ ھر وقت آیانءِ مفادءِ خلافا بیت! شما ذولفقار علی بٹو صاحبءِ أنجاما بہ گند إت، چے کرت ھمے وردی والایان۔
سمندر: واجہ گوستگین روچان پاکستانءِ حکومتا بزرگین واجہ نواب صاحب، شمئے و خیر بیار مریءِ سرا جتگین کئس خلاص کت أنت۔ بارین کئسانءِ خلاص کنگءِ وجہ چے بوت؛ منی مراد بارین ڈیل، مزاکرات یا دگہ گپے إنت؟
میر غزین مری: یقینن مخلوق إلزام تراشی کن أنت۔ مرچی من وتی دپا گشان کہ نہ، ڈیل نہ إنت۔ یقینن مخالف إیشی سرا یقین نہ کن أنت، و منی دوست هم إیشی سرا یقین نہ کن أنت۔ إیشیا وقت وت ثابت کنت. إدا ھچ ڈیل نه بیتگ۔
مئے ڈیل (أگر به بیت) بلوچستانءِ حقوقئے بیت۔ بلوچستانءِ حقان ھر کس دنت یا بلوچءَ وتی حقوق به رسیت؛ مئے ڈیل ھمے یکین ڈیل بیت إنت۔ إیشیا چہ زیاد یا إیشیا چہ کم ڈیلءِ تھا مئے یقین نہ أنت۔
دگہ کہ مئے سرا؛ مئے زاتءِ سرا کئس إش ختم کرتگ أنت، شما وت بہ گند إت آ کئس جوڑ إش پرچے کرتگ أنت! ھمے خاطرا آ کئس إش جوڑ کرتگ أنت مئے خلاف کہ پریشرائز به کن أنت تا ما جمعی حقءِ گپا مہ کنین؛ وتی جنجالءِ تھا گار به بئین۔
وتی زاتی مسئلہءِ سرا مارا گون گورنمٹا ھچ إختلاف نیست إنت۔ مئے إجتماعی، جمعی مسائل أنت۔ إجتماعی مسئلہ إیش أنت بلوچستان؛ بلوچان وتی حق بہ رس أنت، (گڈا) مئے مسئلہ حل نبت۔
سمندر: جی واجہ بارین خیر بیار مری صاحبءِ کئسءِ خلاص بیگا یا کہ کئسءِ دیما روگا شما چنچو سرپد إت؟
میر غزین مری: خیر بیار مئے براس إنت، آئی سرا ھر کئس کہ جوڑ إش کرتگ إے کل فریم إش کرتگ (مانگیشینتگ إش)، إے سیاسی بلئک مئلنگا آ پریشرائز نہ بوتگ۔
نوکین گورنمٹ آتکگ خیر بیارءَ گون مشورہ ئی نہ کرتگ۔ سابقہءَ (پیسریءَ) کئس جوڑ کرتگ، إیشی دورإش کنگا إنت. چہ إیشیا ثابت بوگا إنت که کئس بے بنیاد بوتگ أنت۔ إگر حقیقتین کئس بیتین أنت (دور إش نه کرتگ تنت).
آئی کرتگین کرائم یک کرائمے إنت؛ إقرار کنان مروچی، ھم باندا! إے کرائمءِ سرا مارا فخر إنت، آ بلوچستانءِ حقوقءِ گپ کنگ إنت۔ آ مردءِ گناہ همش إنت۔
سمندر: واجہ مشرفءِ حکومتءِ ٹائما شما گرفتار کنگ بوت إت، شمئے پاسپورٹ ھم پچگرگ بوت أنت۔ إے نوکین حکومتا شمئے کئس خلاص کرت أنت و شمئے پاسپورٹ ھم پدا دات أنت۔ بارین شمارا ھنون إرادہ ھست کہ پاکستانءَ بہ رو إت؛ پچیاکہ شمئے خلافا کئس ھچ نیست، شما آزات إت ھنّون!
میرغزین مری: جی، پاکستانءَ روگ یا بلوچستانءَ روگ ھر وقت بلوچ یا مئے سنگت، مئے ھم خیال مارا لوٹائین أنت، ھما وقتا ما روین۔ ھما وقت مارا گشت إش کہ ملکا بل ما آیانءِ مشورهءَ ملک إشتہ أت۔ ھر وقتا آ مارا لوٹائین أنت، ما حاضر، ما ھما وقتا روین۔
سمندر: جی واجہ مارا إیشی جست کنگی إنت کہ گون واجہ رحمان ملک شمئے گند و نیاد بوت! آئیءِ گپان چے بوتگ أنت و شمئے پسو چے بوتگ أنت؟
میر غزین مری: جی باز مختصریں گپ بوتگ، فری رئکوزٹ (چه ملاقاتا پیسر) ما دو شرائط إیر کرتگ أنت. ما گشتگ بابا تو گمشدھین مردمان ظاھر کن، کسےءِ جان زیان بوتگ آیان ھم ظاھر کن، (بندیگین) مردم أنت آیان بیار عدالتا، آیانءِ سرا جتگین کئسان معلوم کن! ھر پیمین کئس أنت عدالتا پیئش إش کن۔ اور دگه کہ ھست إے فوجی آپریشنا فورن بند کن إت۔ إے مئے فری رکوزٹ ڈمانڈ أنت۔
إیشیا چہ رندا مئے بلوچ سنگت کل، ھرچے کہ ھست أنت صلاح مشورہ کن أنت؛ إے مئے یک ذاتی فیصلھے نہ إنت، نے مئے ذاتءَ إختیار ھست إنت کہ چه بلوچ قومءِ نیمگا فیصلھے بہ دیان۔ منا وتی کل سنگتان گون مشورہ کنگی إنت۔
سمندر: واجہ ھمے گندگ بوت کہ بلوچستانءِ گورنرءِ إنتخاب کنگ توکا شما ناوشی ظاھر کت! بارین إے ناوشیءِ سبب ھمے بوت کہ شما لوٹ إت که شمئے وتی یک مردمے آئیءِ جاھا بہ نندیت؛ خاصین! یا شما وت واھگ داشتگ کہ آئیءِ جاھا بہ نند إت؟
میر غزین مری: جی واجہ منا خاصین شوق په گورنریءَ نیست، شاید من إشیءِ قابل ھم نھان۔ اشیء حقدار دگہ باز بلوچ أنت، آھان باز قربانی ھم داتگ۔
مگسیءِ ذاتءَ گون ھچ ناراضگی، إختلافات منا نیست، آئیءِ کردارا گون ھست إنت۔ آ گون مشرفءِ همشؤریءَ آتکگ. بلوچءِ سرا ھر ظلمے که بوتگ، آ گون مشرف ھور بوتگ، یک جاگہ نشتگ، مشرفءِ سنگت بوتگ۔ ھچ إحتجاج ئی نہ کرتگ کہ بلوچا گون پرچے إے زیادتی بیگا إنت۔
آ بلوچے ھست إنت، بلے براے نام. آھانءِ أحلکار إنت!
سمندر: واجہ من ھنچو إشکت گورنر بلوچستان دبئیءَ آتکگ و ھمے واھگی کرت کہ گون شما دپ کپیت! بارین ملاقات بوت یا نہ؟
میر غزین مری: جی نہ۔ منا گون گورنر صاحبا ملاقاتءِ زیادہ خواھش نیست۔ پرچے کہ أگر منا ملاقات کنگی بوتین أت، گڈا من دوسال پیئشا گون مشرف ملاقات بہ کرتگ أت، آ ایشیءِ خالق أت؛ گون ھمائی ملاقات کرتگ أت، وتی چیزے، گپے، مراعاتے زرتگ أت۔ من گشان إے تو آئیءِ بقایاجات (سرامد) إنت۔ گون مشرفءِ بقایاجاتا من چے گپ کنان!
سمندر: واجہ ھما ٹائما کہ مشرفءِ حکومت أت و شمئے سرا ھم کئس جنگ بوت کہ شما بی إل إےءَ مالی مدد کن إنت و بی إل إے سلاحبندین جنگے پاکستانءِ پروشگا دیما برگا إنت! بارین إے کئسانءِ توکا چنکس صداقت مان إنت؟
میر غزین مری: جی بابا من ھما گپا دوبارہ عرض کنان کہ بلوچستانءِ حقوقءِ خاطرا ھرچے مئے سرا کئس جن أنت؛ پاکستانءِ پروشگئے یا دگہ کئس جن أنت -کئسءِ کمّی نہ إنت و پنجابءِ تھا إدارہ هم باز أنت -ھرپیمین کئس جوڑ کن أنت مارا ھچ إعتراض و ھچ گلہ چه دشمنان نیست۔ ما وتی حقـّا لوٹین! په حقءِ لوٹگا مئے سرا قتلءِ کئس جوڑ کن أنت یا 'منی لانڈرنگ'ءِ کئس جوڑ کن أنت؛ ھرچے کن أنت. وتی راہءِ تھا مارا قربانی دیگی إنت۔
سمندر: جی واجہ بارین گوستگین حکومتءِ ٹائما مشرفءَ کوشش کت کہ گون شما ملاقات بہ کنت؟
میر غزین مری: جی بازین ذرائع إستعمال ئی کرتگ، ما گشتین بابا مئے گون شمارا ملاقات کنگا ھچ فائدہ وھچ مقصد نیست. وھچ نتیجہ در نه یئت۔ مئے مطالبہ ظاھر أنت، ڈکوکین نہ أنت۔ مئے مطالبہ إیش أنت کہ بلوچستانءَ؛ بلوچءَ آئیءِ حقا به دے۔ بس مئے ھمے یکین مطالبه إنت۔
سمندر: جی واجہ بلوچستانءِ توکا یک سلاحبندین جنگے پہ بلوچستانءِ آزادیءَ دیما روگا إنت۔ شما إے آزادیءِ تحریکا چطور گند إت؟
میر غزین مری: إے جد جھد که شروع بوتگ، مردم سری إیشیءِ بنیادا بہ چاریت۔ یقینن پارلمانی سیاستا بلوچءَ ھچ حق نہ رستگ۔ أگر بلوچءَ چہ پارلمنانی سیاستا حق بہ رستین أت، گڈا بلوچ إے وقتا باز تنگ و نیزگارین قومے نه بوتگ أت. مئے خیالا إے وقتا بلوچءَ سئے ٹائمءِ نان ھم پورا نه رسگا إنت۔
جنگ دو وڑین مردم کن أنت؛ گنوکین مردم یا مجبورین مردم۔ بلوچ سک مجبور بوتگ، نون إے حالا آتکگ۔
ھر کسے پہ بلوچستانءَ ھر قربانییے دیگا إنت ما آئيءِ حمایت ھم کنون؛ دعا گو ھم ھستون۔ ما وت وا پیر بیتگین.
سمندر: واجہ بلوچستانءِ آزادیءِ جھد ھنون دنیاءِ تھا باز باریکیءَ چارگ بیگا إنت۔ بلوچستانءِ آزادیءِ جھدا أگر ڈنی سپورٹ (کمگ) گون مہ بیت، گڈا بلوچ پشتا پشت کپ أنت۔ بارین بلوچانءِ سلاحبندین جھدا یا سیاسی جھدا چنچو نزیکی گون ڈنی سپوٹران ھست إنت؟
میر غزین مری: مروچی تو بہ گر أمریکا که وت سپر پاور إنت، آ إے وقتا (دمگا) ڈیولپ بوگا إنت. پیئشا پاکستانءَ ھر وقت بلوچءِ سرا ظلم کرتگ۔ أمریکا آئی کمک کرتگ، روسءِ خلافا داتگین کمک ھم بلوچءِ خلافا إستعمال بوتگ۔ أنگت طالبان یا تو بہ گش القائدہءِ؛ ھر کسءِ خلاف آئیا کمک کنگا إنت یا ھر کمکے رسگا إنت، ھما فورس یا وسیلوان أکثر بلوچءِ خلاف إستعمال کنگا إنت۔
یقینن یک تحریکے که بیت آئیءِ ھم خیال ھم پیدا بنت. ما وت کہ ھست إنت گراؤنڈ ریئلٹیان زیران (راستیان چاران)۔
من ھنچین ملکےءِ تھایان کہ إدا سیاستءِ سرا پابندی إنت۔ ھر ملکا کہ تو بیئے تو مجبور بیئے ھما ملکءِ قانونءَ إحترام کنئے۔
باقی باریکیان شمارا إنکر واقفیت نیست، کم از کم إے أندازہ ھست إنت کہ بلوچ نون پہ جنگ و جنائینگا تیار بوتگ دانکہ آئیا حق نہ رسیت۔
سمندر آسکانی: عزت مندین گوشداروکان۔ دروت۔ و دراہ بات إت۔ مروچیین مئے مھمان واجہ نوابزادہ غزین مری إنت کہ چہ دبئیءَ آنلائن إنت، ما آئیا چہ وتی و وتی گوشداروکانءِ نیمگا وش آتک کنین۔
میر غزین مری: شمارا وش آتک کنان؛ باز مھربانی۔
سمندر: مھربانی واجہ۔ واجہ مئے أولی جست چہ شما إے بیت کہ پاکستانءِ حکومتان شصت سالءِ دراجین عمرا پنچ رندا بلوچءِ توارءِ بند کنگا بلوچءِ قتل عام کت۔ ھر پدی کہ نوکین حاکم حکومتا کا أنت چہ بلوچان معافی لوٹ أنت، رند چہ معافیءَ ھچ بدلییے گندگ نہ بیت؛ بارین إے نوکین حکومتءِ گورا بلوچ چے اُمیدے بہ دار أنت؟
میر غزین مری: (هو) سلسلہ ئے چلگا إنت. مشرف بہ بیت یا دگہ؛ زیادتی ھم کنگا أنت ومعافی ھم لوٹ أنت۔ و ھما معافیءَ رندا دبارہ زیادتی شروع کن أنت۔ھمے سوال دگہ صحافیان ھم پؤل کرتگ۔ مئے جواب ھمش إنت کہ إے زرداری صاحبا گون کہ مئے ملاقات بوتگ إے مردا ھم قبول کرتگ کہ گون بلوچستانءَ بلکل زیادتی بوتگ و گون ما کمٹمنٹ کرتگ (مارا زبان ئی داتگ) کہ إے زیادتیانءِ أزالہ کنگءِ کوشش کنت۔
زیادتیءِ بنیادی وجہ بلوچستانءِ وسائل أنت. ھما وسیلوان بلوچ رکّینگءِ کوشش کنگا أنت؛ بلوچ وتی حقءِ سرا أنت۔ پنجاب و إسٹبلشمنت کہ ھست أنت بلوچستانءِ ھرچے معدنیات أنت، إیشان إکسپولائٹ کنگا أنت (په وت در کنگا أنت)۔
إے گورنمٹا منّتگ کہ بلوچانءِ مطالبہ جایزین أنت، وتی حقءِ سرا اوشتاتگ أنت۔
نون وقت وت ثابت کنت و ما گندان کہ إے گورنمنٹ وتی کمٹمنٹا آنر کرت کنت (وتی خبرانءِ سرا اوشتیت) یا آئیءِ جندءِ نیتا فرق کیئت یا دگہ ادارہ، إسٹبلشمنٹ آئی تھا رکاوٹ پیدا کن أنت؛ وقت وت حالان دات۔
سمندر: جی واجہ۔ ھنچو کہ گندگ بیت ھر وقت معافی لوٹگ بوتگ، ھر وقت گشگ بیت کہ بلوچستانءَ حق دیگ بیت؛ بلے ھر رندا خاموشی بیت، ھر رندا بلوچ جنگ بنت۔ ما ھنچو گندگائین کہ بلوچءَ جنگا أنت۔ إے حکومتءِ توکا ھچ دابین تبدیلی نیاتکگ۔ ھما مردم کہ در پہ در أنت آپریشنءِ سببا، آ أنگت ھما جاھا بزگ و بد بختی زند گوازینگا أنت۔ ھما شپانک کہ کوہءِ توکا أنت آ بمباری بیگا أنت۔ آ مردم کہ وتی گپا کن أنت آ جیلانءِ توکا بند أنت؛ أنگت آزاد نہ بوتگ أنت۔ إے (ردا) باز خاموشی گندگ بیت۔
واجہ شما إے بابتا چے گش إت؟
میرغزین مری: ۔۔۔ واجہ شما وت پیسرا گشت کہ ھر حکمرانے کیئت معافی لوٹیت؛ چه إیشیا أندازہ ھمے بیت۔ أور إے ثابت بوگا إنت کہ آ وتی غلطیءَ إحساس کنگا أنت و زان أنت کہ آ غلطت أنت۔ نون کہ آئی سرا عمل نہ بیگا إنت. چوکہ شما وت ذکر کرت کہ بمباری بوگا إنت، گمشدہ مردمانءِ ھچ معلومات نیست!
یقینن فوج إنت یا دگہ إسٹبلشمنت کہ ھست أنت، حکومتا گون إتفاق نہ کنگا أنت؛ حکومت ضرور بے بس إنت آیانءِ دیما۔
سمندر: واجہ تئی خیالا إے کجام طاقتے ھست کہ نہ إلّیت کہ بلوچستانءِ جیڑہ حل بہ بیت؟
میر غزین مری: بابا إے طاقت چؤ ڈکوکین (چيرین) طاقتے نہ إنت، ظاھرین طاقتے؛ وردیءَ إنت۔ وردیءِ (واھند) ھنچینے کہ آ کل پاکستانءَ وتی جاگیر سمجگا (لیکگا) إنت۔ آ نہ پیپلز پارٹیئے إنت، نہ مسلم لیگے إنت نہ دگہ پارٹیئے إنت۔ تا ھما وقتا پارٹی ھمائیءِ مقاصدا إستعمال بیت، آئیءِ ضرورتان پورہ کنت و آیانءِ مفادءِ مطابق کار کنت؛ صحیح إنت۔ ھر وقت آیانءِ مفادءِ خلافا بیت! شما ذولفقار علی بٹو صاحبءِ أنجاما بہ گند إت، چے کرت ھمے وردی والایان۔
سمندر: واجہ گوستگین روچان پاکستانءِ حکومتا بزرگین واجہ نواب صاحب، شمئے و خیر بیار مریءِ سرا جتگین کئس خلاص کت أنت۔ بارین کئسانءِ خلاص کنگءِ وجہ چے بوت؛ منی مراد بارین ڈیل، مزاکرات یا دگہ گپے إنت؟
میر غزین مری: یقینن مخلوق إلزام تراشی کن أنت۔ مرچی من وتی دپا گشان کہ نہ، ڈیل نہ إنت۔ یقینن مخالف إیشی سرا یقین نہ کن أنت، و منی دوست هم إیشی سرا یقین نہ کن أنت۔ إیشیا وقت وت ثابت کنت. إدا ھچ ڈیل نه بیتگ۔
مئے ڈیل (أگر به بیت) بلوچستانءِ حقوقئے بیت۔ بلوچستانءِ حقان ھر کس دنت یا بلوچءَ وتی حقوق به رسیت؛ مئے ڈیل ھمے یکین ڈیل بیت إنت۔ إیشیا چہ زیاد یا إیشیا چہ کم ڈیلءِ تھا مئے یقین نہ أنت۔
دگہ کہ مئے سرا؛ مئے زاتءِ سرا کئس إش ختم کرتگ أنت، شما وت بہ گند إت آ کئس جوڑ إش پرچے کرتگ أنت! ھمے خاطرا آ کئس إش جوڑ کرتگ أنت مئے خلاف کہ پریشرائز به کن أنت تا ما جمعی حقءِ گپا مہ کنین؛ وتی جنجالءِ تھا گار به بئین۔
وتی زاتی مسئلہءِ سرا مارا گون گورنمٹا ھچ إختلاف نیست إنت۔ مئے إجتماعی، جمعی مسائل أنت۔ إجتماعی مسئلہ إیش أنت بلوچستان؛ بلوچان وتی حق بہ رس أنت، (گڈا) مئے مسئلہ حل نبت۔
سمندر: جی واجہ بارین خیر بیار مری صاحبءِ کئسءِ خلاص بیگا یا کہ کئسءِ دیما روگا شما چنچو سرپد إت؟
میر غزین مری: خیر بیار مئے براس إنت، آئی سرا ھر کئس کہ جوڑ إش کرتگ إے کل فریم إش کرتگ (مانگیشینتگ إش)، إے سیاسی بلئک مئلنگا آ پریشرائز نہ بوتگ۔
نوکین گورنمٹ آتکگ خیر بیارءَ گون مشورہ ئی نہ کرتگ۔ سابقہءَ (پیسریءَ) کئس جوڑ کرتگ، إیشی دورإش کنگا إنت. چہ إیشیا ثابت بوگا إنت که کئس بے بنیاد بوتگ أنت۔ إگر حقیقتین کئس بیتین أنت (دور إش نه کرتگ تنت).
آئی کرتگین کرائم یک کرائمے إنت؛ إقرار کنان مروچی، ھم باندا! إے کرائمءِ سرا مارا فخر إنت، آ بلوچستانءِ حقوقءِ گپ کنگ إنت۔ آ مردءِ گناہ همش إنت۔
سمندر: واجہ مشرفءِ حکومتءِ ٹائما شما گرفتار کنگ بوت إت، شمئے پاسپورٹ ھم پچگرگ بوت أنت۔ إے نوکین حکومتا شمئے کئس خلاص کرت أنت و شمئے پاسپورٹ ھم پدا دات أنت۔ بارین شمارا ھنون إرادہ ھست کہ پاکستانءَ بہ رو إت؛ پچیاکہ شمئے خلافا کئس ھچ نیست، شما آزات إت ھنّون!
میرغزین مری: جی، پاکستانءَ روگ یا بلوچستانءَ روگ ھر وقت بلوچ یا مئے سنگت، مئے ھم خیال مارا لوٹائین أنت، ھما وقتا ما روین۔ ھما وقت مارا گشت إش کہ ملکا بل ما آیانءِ مشورهءَ ملک إشتہ أت۔ ھر وقتا آ مارا لوٹائین أنت، ما حاضر، ما ھما وقتا روین۔
سمندر: جی واجہ مارا إیشی جست کنگی إنت کہ گون واجہ رحمان ملک شمئے گند و نیاد بوت! آئیءِ گپان چے بوتگ أنت و شمئے پسو چے بوتگ أنت؟
میر غزین مری: جی باز مختصریں گپ بوتگ، فری رئکوزٹ (چه ملاقاتا پیسر) ما دو شرائط إیر کرتگ أنت. ما گشتگ بابا تو گمشدھین مردمان ظاھر کن، کسےءِ جان زیان بوتگ آیان ھم ظاھر کن، (بندیگین) مردم أنت آیان بیار عدالتا، آیانءِ سرا جتگین کئسان معلوم کن! ھر پیمین کئس أنت عدالتا پیئش إش کن۔ اور دگه کہ ھست إے فوجی آپریشنا فورن بند کن إت۔ إے مئے فری رکوزٹ ڈمانڈ أنت۔
إیشیا چہ رندا مئے بلوچ سنگت کل، ھرچے کہ ھست أنت صلاح مشورہ کن أنت؛ إے مئے یک ذاتی فیصلھے نہ إنت، نے مئے ذاتءَ إختیار ھست إنت کہ چه بلوچ قومءِ نیمگا فیصلھے بہ دیان۔ منا وتی کل سنگتان گون مشورہ کنگی إنت۔
سمندر: واجہ ھمے گندگ بوت کہ بلوچستانءِ گورنرءِ إنتخاب کنگ توکا شما ناوشی ظاھر کت! بارین إے ناوشیءِ سبب ھمے بوت کہ شما لوٹ إت که شمئے وتی یک مردمے آئیءِ جاھا بہ نندیت؛ خاصین! یا شما وت واھگ داشتگ کہ آئیءِ جاھا بہ نند إت؟
میر غزین مری: جی واجہ منا خاصین شوق په گورنریءَ نیست، شاید من إشیءِ قابل ھم نھان۔ اشیء حقدار دگہ باز بلوچ أنت، آھان باز قربانی ھم داتگ۔
مگسیءِ ذاتءَ گون ھچ ناراضگی، إختلافات منا نیست، آئیءِ کردارا گون ھست إنت۔ آ گون مشرفءِ همشؤریءَ آتکگ. بلوچءِ سرا ھر ظلمے که بوتگ، آ گون مشرف ھور بوتگ، یک جاگہ نشتگ، مشرفءِ سنگت بوتگ۔ ھچ إحتجاج ئی نہ کرتگ کہ بلوچا گون پرچے إے زیادتی بیگا إنت۔
آ بلوچے ھست إنت، بلے براے نام. آھانءِ أحلکار إنت!
سمندر: واجہ من ھنچو إشکت گورنر بلوچستان دبئیءَ آتکگ و ھمے واھگی کرت کہ گون شما دپ کپیت! بارین ملاقات بوت یا نہ؟
میر غزین مری: جی نہ۔ منا گون گورنر صاحبا ملاقاتءِ زیادہ خواھش نیست۔ پرچے کہ أگر منا ملاقات کنگی بوتین أت، گڈا من دوسال پیئشا گون مشرف ملاقات بہ کرتگ أت، آ ایشیءِ خالق أت؛ گون ھمائی ملاقات کرتگ أت، وتی چیزے، گپے، مراعاتے زرتگ أت۔ من گشان إے تو آئیءِ بقایاجات (سرامد) إنت۔ گون مشرفءِ بقایاجاتا من چے گپ کنان!
سمندر: واجہ ھما ٹائما کہ مشرفءِ حکومت أت و شمئے سرا ھم کئس جنگ بوت کہ شما بی إل إےءَ مالی مدد کن إنت و بی إل إے سلاحبندین جنگے پاکستانءِ پروشگا دیما برگا إنت! بارین إے کئسانءِ توکا چنکس صداقت مان إنت؟
میر غزین مری: جی بابا من ھما گپا دوبارہ عرض کنان کہ بلوچستانءِ حقوقءِ خاطرا ھرچے مئے سرا کئس جن أنت؛ پاکستانءِ پروشگئے یا دگہ کئس جن أنت -کئسءِ کمّی نہ إنت و پنجابءِ تھا إدارہ هم باز أنت -ھرپیمین کئس جوڑ کن أنت مارا ھچ إعتراض و ھچ گلہ چه دشمنان نیست۔ ما وتی حقـّا لوٹین! په حقءِ لوٹگا مئے سرا قتلءِ کئس جوڑ کن أنت یا 'منی لانڈرنگ'ءِ کئس جوڑ کن أنت؛ ھرچے کن أنت. وتی راہءِ تھا مارا قربانی دیگی إنت۔
سمندر: جی واجہ بارین گوستگین حکومتءِ ٹائما مشرفءَ کوشش کت کہ گون شما ملاقات بہ کنت؟
میر غزین مری: جی بازین ذرائع إستعمال ئی کرتگ، ما گشتین بابا مئے گون شمارا ملاقات کنگا ھچ فائدہ وھچ مقصد نیست. وھچ نتیجہ در نه یئت۔ مئے مطالبہ ظاھر أنت، ڈکوکین نہ أنت۔ مئے مطالبہ إیش أنت کہ بلوچستانءَ؛ بلوچءَ آئیءِ حقا به دے۔ بس مئے ھمے یکین مطالبه إنت۔
سمندر: جی واجہ بلوچستانءِ توکا یک سلاحبندین جنگے پہ بلوچستانءِ آزادیءَ دیما روگا إنت۔ شما إے آزادیءِ تحریکا چطور گند إت؟
میر غزین مری: إے جد جھد که شروع بوتگ، مردم سری إیشیءِ بنیادا بہ چاریت۔ یقینن پارلمانی سیاستا بلوچءَ ھچ حق نہ رستگ۔ أگر بلوچءَ چہ پارلمنانی سیاستا حق بہ رستین أت، گڈا بلوچ إے وقتا باز تنگ و نیزگارین قومے نه بوتگ أت. مئے خیالا إے وقتا بلوچءَ سئے ٹائمءِ نان ھم پورا نه رسگا إنت۔
جنگ دو وڑین مردم کن أنت؛ گنوکین مردم یا مجبورین مردم۔ بلوچ سک مجبور بوتگ، نون إے حالا آتکگ۔
ھر کسے پہ بلوچستانءَ ھر قربانییے دیگا إنت ما آئيءِ حمایت ھم کنون؛ دعا گو ھم ھستون۔ ما وت وا پیر بیتگین.
سمندر: واجہ بلوچستانءِ آزادیءِ جھد ھنون دنیاءِ تھا باز باریکیءَ چارگ بیگا إنت۔ بلوچستانءِ آزادیءِ جھدا أگر ڈنی سپورٹ (کمگ) گون مہ بیت، گڈا بلوچ پشتا پشت کپ أنت۔ بارین بلوچانءِ سلاحبندین جھدا یا سیاسی جھدا چنچو نزیکی گون ڈنی سپوٹران ھست إنت؟
میر غزین مری: مروچی تو بہ گر أمریکا که وت سپر پاور إنت، آ إے وقتا (دمگا) ڈیولپ بوگا إنت. پیئشا پاکستانءَ ھر وقت بلوچءِ سرا ظلم کرتگ۔ أمریکا آئی کمک کرتگ، روسءِ خلافا داتگین کمک ھم بلوچءِ خلافا إستعمال بوتگ۔ أنگت طالبان یا تو بہ گش القائدہءِ؛ ھر کسءِ خلاف آئیا کمک کنگا إنت یا ھر کمکے رسگا إنت، ھما فورس یا وسیلوان أکثر بلوچءِ خلاف إستعمال کنگا إنت۔
یقینن یک تحریکے که بیت آئیءِ ھم خیال ھم پیدا بنت. ما وت کہ ھست إنت گراؤنڈ ریئلٹیان زیران (راستیان چاران)۔
من ھنچین ملکےءِ تھایان کہ إدا سیاستءِ سرا پابندی إنت۔ ھر ملکا کہ تو بیئے تو مجبور بیئے ھما ملکءِ قانونءَ إحترام کنئے۔
باقی باریکیان شمارا إنکر واقفیت نیست، کم از کم إے أندازہ ھست إنت کہ بلوچ نون پہ جنگ و جنائینگا تیار بوتگ دانکہ آئیا حق نہ رسیت۔
Rights reserved by www.balochinews.com
اشتراک در:
پستها (Atom)